અમદાવાદ : તાજેતરમાં મૂડીબજારમાં આવેલા પ્રારંભિક જાહેર ઓફર (આઈપીઓ)માં રિટેલ રોકાણકારો તરફથી પ્રમાણમાં ખુબ ઓછી ભાગીદારી જોવા મળી છે, ઊંચા મૂલ્યાંકન અને બજારમાં વધેલી અસ્થિરતા વચ્ચે રિટેલ રોકાણકારો સાવધાની અપનાવી રહ્યા છે.
ફેબુ્રઆરીથી, અત્યાર સુધી ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગ, સેડેમેક મેકાટ્રોનિક્સ, રાજપૂતાના સ્ટેનલેસ, ઇનોવિઝન અને જીએસપી ક્રોપ સાયન્સ સહિત ઓછામાં ઓછી પાંચ કંપનીઓએ મૂડીબજારમાં પ્રવેશ કર્યો હતો, જેમાં રિટેલ અને બિન-સંસ્થાકીય રોકાણકારો તરફથી સૌથી વધુ મંદ પ્રતિભાવ જોવા મળ્યો છે.
ઓમ્નિટેક એન્જિનિયરિંગનો IPO, જે ફેબુ્રઆરીના અંતમાં બંધ થયો હતો, તે એકંદરે ૧.૧૪ ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો, પરંતુ રિટેલ અને બિન-સંસ્થાકીય રોકાણકાર (NII) ભાગ અનુક્રમે ૦.૩૩ ગણો અને ૦.૭૩ ગણો અન્સબ્સ્ક્રાઇબ થયો હતો. તેવી જ રીતે, સેડેમેક મેકાટ્રોનિક્સના ઇશ્યૂમાં કુલ ૨.૬૮ ગણો સબસ્ક્રિપ્શન જોવા મળ્યો, જોકે રિટેલ અને NII સેગમેન્ટ્સ ૦.૨ ગણા અને ૦.૫૩ ગણા સબ્સ્િંક્રપ્શન સ્તર સાથે પાછળ રહ્યા.
રાજપૂતાના સ્ટેનલેસનો આઈપીઓ એકંદરે ૧.૧૨ ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો, જેને સંસ્થાકીય માંગ દ્વારા ટેકો મળ્યો હતો, પરંતુ રિટેલ ભાગીદારી ૦.૨૭ ગણી નબળી રહી હતી. ઇનોવિઝનનો આઈપીઓ, એકંદરે ૩.૩૨ ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો, પરંતુ મજબૂત સંસ્થાકીય અને NII માંગ હોવા છતાં, રિટેલ ભાગીદારી ફક્ત ૦.૫૮ ગણી જોવા મળી હતી.
જીએસપી ક્રોપ સાયન્સના આઈપીઓમાં પણ સમાન વલણ જોવા મળ્યું હતું, જે એકંદરે ૧.૨ ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો હતો, જે મુખ્યત્વે સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા સંચાલિત હતો, જ્યારે રિટેલ ભાગ ૦.૩૪ ગણો અન્ડરસબ્સ્ક્રાઇબ થયો હતો.
બજારના સહભાગીઓ કહે છે કે છેલ્લા ૧૨ થી ૧૮ મહિનામાં આઈપીઓના મિશ્ર પોસ્ટ-લિસ્ટિંગ પ્રદર્શનને પગલે રોકાણકારો વધુ સાવધ બન્યા છે. પ્રીમિયમ પર ડેબ્યૂ કરનારી ઘણી કંપનીઓએ ત્યારબાદ નબળા અથવા નકારાત્મક વળતર આપ્યા છે, જેનાથી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ડગમગી ગયો છે.
મૂલ્યાંકન એક મુખ્ય ચિંતાનો વિષય છે, ઘણા IPO પ્રમાણમાં ઊંચા ભાવે છે, જેના કારણે લિસ્ટિંગ લાભનો અવકાશ મર્યાદિત છે. તે જ સમયે, સેકન્ડરી માર્કેટ, ખાસ કરીને મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ શેરોમાં, અસ્થિરતાએ જોખમ લેવાની ક્ષમતાને વધુ ઓછી કરી છે.
