અમદાવાદ : સરકાર હળદર નિકાસને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. જેની અસર દેખાઈ રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં હળદરની નિકાસ વધી રહી છે. હળદરની વૈશ્વિક નિકાસમાં ભારતનો હિસ્સો પણ વધી રહ્યો છે. ભારતીય હળદરના મુખ્ય આયાતકાર દેશોમાં બાંગ્લાદેશ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, અમેરિકા, મલેશિયા અને મોરોક્કોનો સમાવેશ થાય છે. હળદરને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સરકારે ૨૦૨૩માં રાષ્ટ્રીય હળદર બોર્ડની પણ રચના કરી છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વૈશ્વિક હળદર નિકાસમાં ભારતીય હળદરનો હિસ્સો વધ્યો છે. ૨૦૨૧ માં, હળદરની વૈશ્વિક નિકાસ ૩૬૭.૭ મિલિયન ડોલર હતી અને તેમાં ભારતનો હિસ્સો ૨૨૫.૫ મિલિયન ડોલર નિકાસ સાથે ૬૧ ટકા હતો. ૨૦૨૪માં, આ હિસ્સો વધીને ૬૬ ટકા થયો છે. ૨૦૨૪માં હળદરની કુલ વૈશ્વિક નિકાસ ૫૦૨.૭ મિલિયન ડોલર નોંધાઈ હતી, જેમાંથી ભારતની હળદરની નિકાસ ૩૩૩.૨ મિલિયન ડોલર હતી.
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૦-૨૧માં દેશમાંથી ૧,૮૩,૮૬૮ ટન હળદરની નિકાસ કરવામાં આવી હતી. આગામી વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨માં તે ઘટીને ૧,૫૨,૭૫૮ ટન થઈ ગઈ હતી. પરંતુ આ પછી, છેલ્લા બે નાણાકીય વર્ષોથી હળદરની નિકાસ વધી રહી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩-૨૪ દરમિયાન, ૧,૬૨,૦૧૯ ટન હળદરની નિકાસ કરવામાં આવી હતી અને આગામી વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં, હળદરની નિકાસ વધીને ૧,૭૬,૩૨૫ ટન થઈ હતી.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-મે સમયગાળામાં, ૩૪,૧૬૨ ટન હળદરની નિકાસ કરવામાં આવી છે, જે અગાઉના સમાન સમયગાળા કરતા ૮.૩૭ ટકા વધુ છે. પાછલા વર્ષોમાં, હળદરની નિકાસમાં મહારાષ્ટ્ર ટોચ પર રહ્યું છે. છેલ્લા ૫ વર્ષ દરમિયાન, રાજ્યમાં હળદરની નિકાસમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે અને તેની નિકાસ લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦-૨૧ માં, મહારાષ્ટ્રમાંથી ૭૮.૨ મિલિયન ડોલરની હળદરની નિકાસ કરવામાં આવી હતી, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં વધીને ૧૫૫.૩ મિલિયન ડોલર થઈ ગઈ છે. છેલ્લા ૫ વર્ષમાં કર્ણાટકમાંથી તેની નિકાસમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૦-૨૧માં કર્ણાટકમાંથી ૨૭.૧ મિલિયન ડોલરની હળદરની નિકાસ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં, તેની નિકાસ ઘટીને માત્ર ૫૬.૮ મિલિયન ડોલર થઈ ગઈ છે. આ રાજ્યમાંથી હળદરની નિકાસ ૫ વર્ષમાં ૪ ગણાથી વધુ ઘટી છે.
