Ambaji Temple Poshi Poonam Festival : શક્તિપીઠ અંબાજી ખાતે પોષી પૂનમના પવિત્ર અવસરે મા અંબાના પ્રાગટ્ય મહોત્સવને યાદગાર બનાવવા માટે વહીવટી તંત્ર સજ્જ બન્યું છે. આ મહોત્સવના સુચારુ આયોજન માટે અંબાજી મંદિર ટ્રસ્ટના વહીવટદાર અને અધિક કલેક્ટર કૌશિક મોદીની અધ્યક્ષતામાં એક મહત્વની બેઠક યોજાઈ હતી. જેમાં યાત્રાળુઓની સુવિધા અને સુરક્ષાને લઈને અનેક નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે.
મા અંબાનો પ્રાગટ્ય ઉત્સવ: શ્રદ્ધાનો મહાસંગમ
પોષ સુદ પૂનમ એટલે જગતજનની મા અંબાનો પ્રાગટ્ય દિવસ. આ દિવસે અંબાજીમાં લાખોની સંખ્યામાં માઈભક્તો ઉમટી પડે છે. શ્રી આરાસુરી અંબાજી માતા દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ અને ધાર્મિક ઉત્સવ સેવા સમિતિ દ્વારા આ વર્ષે પણ પરંપરાગત રીતે ભવ્ય ઉજવણીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
શોભાયાત્રા અને આકર્ષક ઝાંખીઓ
મહોત્સવની શરૂઆત પરંપરાગત વિધિઓ સાથે કરવામાં આવશે:
જ્યોત આગમન: ગબ્બર ખાતેથી પવિત્ર જ્યોત લાવવામાં આવશે.
ભવ્ય શોભાયાત્રા: શક્તિદ્વાર ખાતેથી ભવ્ય શોભાયાત્રાનું પ્રસ્થાન થશે.
સાંસ્કૃતિક વારસો: આ શોભાયાત્રામાં 40થી વધુ આકર્ષક ઝાંખીઓ સામેલ થશે, જે માતાજીના વિવિધ સ્વરૂપો અને ધાર્મિક મહત્વને રજૂ કરશે.
યાત્રાળુઓની સુરક્ષા અને સુવિધા પર ભાર
બેઠક દરમિયાન અધિક કલેક્ટરે તમામ વિભાગોને સંકલનમાં રહી કામ કરવા સૂચના આપી છે. મોટી જનમેદનીને ધ્યાને રાખીને મંદિર પરિસર અને સમગ્ર શહેરમાં વિશેષ પોલીસ ફોર્સ તૈનાત કરવામાં આવશે. યાત્રાળુઓને આવવા-જવામાં કોઈ તકલીફ ન પડે તે માટે પોલીસ વિભાગ દ્વારા ખાસ ટ્રાફિક પ્લાન તૈયાર કરાયો છે. ભક્તો સરળતાથી અને ઝડપથી માતાજીના દર્શન કરી શકે તેવી લાઈન વ્યવસ્થા અને સુવિધાઓ ઉભી કરવામાં આવશે.
ભક્તિમય વાતાવરણ
પોષી પૂનમના દિવસે માતાજીને વિશેષ શણગાર અને અન્નકૂટ પણ ધરવામાં આવે છે. વહીવટી તંત્ર અને સેવા સમિતિના સંયુક્ત પ્રયાસોથી આ વર્ષનો પ્રાગટ્ય મહોત્સવ વધુ ભવ્ય અને યાદગાર બની રહેશે તેવો વિશ્વાસ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.
મા અંબાના પ્રાગટ્ય વિશે પુરાણો અને લોકવાયકાઓમાં ખૂબ જ રોચક અને શ્રદ્ધાપૂર્ણ કથાઓ જોવા મળે છે. અંબાજી એ ભારતનાં 51 શક્તિપીઠો પૈકીનું એક અત્યંત મહત્વનું શક્તિપીઠ છે. તેના પ્રાગટ્ય સાથે જોડાયેલી મુખ્ય માન્યતાઓ નીચે મુજબ છે:
1. શક્તિપીઠની કથા (સતીના હૃદયનો ભાગ)
સૌથી પ્રચલિત પુરાણકથા અનુસાર, જ્યારે ભગવાન શિવે સતીના પાર્થિવ દેહને ખભા પર ધારણ કરી ‘તાંડવ’ શરૂ કર્યું હતું, ત્યારે બ્રહ્માંડને બચાવવા માટે ભગવાન વિષ્ણુએ પોતાના સુદર્શન ચક્રથી સતીના દેહના ટુકડા કર્યા હતા.
લોકવાયકા મુજબ, આરાસુરી અંબાજી ખાતે માતા સતીના દેહનો ‘હૃદય’નો ભાગ પડ્યો હતો. હૃદય એ શરીરનું મુખ્ય કેન્દ્ર હોવાથી અંબાજીને તમામ શક્તિપીઠોનું ‘કેન્દ્ર’ અથવા ‘આદ્યશક્તિ’ માનવામાં આવે છે.
2. આરાસુર પર્વત પર પ્રાગટ્ય (પોષી પૂનમનું મહત્ત્વ)
લોકવાયકા મુજબ, મા અંબાનું પ્રાગટ્ય આરાસુર પર્વત પર થયું હતું. એવી માન્યતા છે કે મા અંબાએ અસુરનો સંહાર કરવા માટે આ પવિત્ર દિવસે અવતાર ધારણ કર્યો હતો.
પોષી પૂનમને માતાજીનો જન્મદિવસ (પ્રાગટ્ય દિવસ) માનવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે આ દિવસે માતાજી સ્વયં ગબ્બર પર્વત પર પ્રગટ થયા હતા, તેથી જ આજે પણ પોષી પૂનમના દિવસે ગબ્બરથી જ્યોત લાવીને ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.
3. ભગવાન કૃષ્ણ સાથે જોડાયેલી માન્યતા
એક લોકવાયકા એવી પણ છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની ચૌલક્રિયા (બાબરી) અંબાજીના ગબ્બર પર્વત પર કરવામાં આવી હતી. પાંડવોએ પણ તેમના વનવાસ દરમિયાન મા અંબાની આરાધના કરી હતી અને માતાજીએ તેમને અજેય રહેવાના આશીર્વાદ આપ્યા હતા.
4. મૂર્તિ પૂજા નહીં, પણ ‘યંત્ર’ની પૂજા
અંબાજી મંદિરની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે ત્યાં કોઈ મૂર્તિ નથી. મંદિરમાં માતાજીના ‘વિશ્વયંત્ર’ની પૂજા કરવામાં આવે છે.
લોકવાયકા એવી છે કે આ યંત્ર એટલું તેજસ્વી અને પવિત્ર છે કે તેની પૂજા કરતી વખતે પુજારીએ પણ આંખે પાટા બાંધવા પડે છે. ભક્તો આ યંત્રને માતાજીના તેજસ્વી સ્વરૂપ તરીકે પૂજે છે.
5. ‘ગબ્બર’ પર્વતનું રહસ્ય
મૂળ સ્થાનક ગબ્બર પર્વત માનવામાં આવે છે. લોકવાયકા મુજબ, ત્યાં માતાજીના અખંડ દીવાની જ્યોત સ્વયં પ્રગટ થઈ હતી. જે ભક્તો અંબાજી જાય છે, તેઓ ગબ્બરના દર્શન વગર પોતાની યાત્રા અધૂરી માને છે, કારણ કે ત્યાં માતાજીના પદચિન્હો હોવાની પણ માન્યતા છે.
મા અંબાનું પ્રાગટ્ય એ શક્તિ અને ભક્તિનો સંગમ છે. ‘પોષી પૂનમ’ એ માત્ર તારીખ નથી, પરંતુ લાખો શ્રદ્ધાળુઓ માટે મા અંબાના ધરતી પરના આગમનનો આનંદોત્સવ છે.
