Ethanol Mix Petrol: સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેટ્રોલને લઈને એક જનહિત અરજી (PIL) દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે જ્યાં સુધી ગ્રાહકોને ઇથેનોલ-મુક્ત ઇંધણ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ ન આપવામાં આવે, ત્યાં સુધી તેને લાગુ કરવામાં ન આવે. આ PIL 20% ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ (E20) લાગુ કરવાના વિરોધમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. એડવોકેટ અક્ષય મલ્હોત્રા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી આ અરજીએ દેશમાં ઇંધણની ગુણવત્તા અને ગ્રાહકોના અધિકારો પર એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો કર્યો છે.
E20 ઈંધણ: વાહનોના એન્જિન માટે જોખમી, અરજીમાં દાવો
અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે એપ્રિલ 2023 પહેલા ભારતમાં બનેલા વાહનો ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ માટે યોગ્ય નથી. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે છેલ્લા બે વર્ષમાં બનેલા BS-VI-માપદંડ વાળા વાહનો પણ 20% ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલ માટે યોગ્ય નથી. અરજીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વાહન ઉત્પાદકો અને સંશોધન સંસ્થાઓના અહેવાલો મુજબ, ઇથેનોલના મિશ્રણથી એન્જિનના પાર્ટ્સમાં કાટ લાગી શકે છે, ઇંધણની કાર્યક્ષમતા ઘટી શકે છે અને વાહન સમય પહેલા ખરાબ થઈ શકે છે.
E20 પેટ્રોલથી ગાડી ખરાબ થાય તો વીમાનો લાભ નહીં મળે
અરજીમાં એવો પણ આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે ઇથેનોલ-મિશ્રિત ઇંધણને કારણે થતા કોઈપણ નુકસાનને વીમા કંપનીઓ કવર નહીં કરે, જેનાથી ગ્રાહકોને કોઈ વળતર મળશે નહીં. અરજીમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘વાહનો ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ માટે યોગ્ય નથી. તેનાથી વાહનોને નુકસાન થશે. તેથી આ સંબંધમાં ઉઠાવવામાં આવેલો દાવો ઉત્પાદકો અથવા વીમા કંપનીઓ દ્વારા કવર કરવામાં આવશે નહીં, કારણ કે ગ્રાહકોએ નિર્ધારિત શરતોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.’ આનો સીધો અર્થ એ છે કે જો તમારી ગાડી E20 પેટ્રોલથી ખરાબ થાય છે, તો તમારે તેના રિપેરિંગનો ખર્ચ જાતે ઉઠાવવો પડશે.
ભારત અને પશ્ચિમી દેશોમાં E20 ઈંધણનો તફાવત
અરજીમાં આ વાત પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે પશ્ચિમી દેશોમાં સ્થિતિ અલગ છે. ઉદાહરણ તરીકે, અમેરિકામાં 10% ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ સામાન્ય છે, પરંતુ ત્યાં ઇથેનોલ-મુક્ત પેટ્રોલ પણ ઉપલબ્ધ છે. તે જ રીતે, યુરોપિયન યુનિયનમાં 5% અને 10% મિશ્રણવાળા ઇંધણ સ્પષ્ટ લેબલિંગ સાથે અસ્તિત્વમાં છે.
અરજીમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે ભારતમાં ગ્રાહકોને જાણ કર્યા વગર અને કોઈ લેબલિંગ અથવા ઇંધણની રચના દર્શાવ્યા વગર માત્ર ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ જ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યું છે. જેનાથી ગ્રાહકો મૂંઝવણમાં છે અને તેમની પાસે કોઈ વિકલ્પ નથી.
આ પણ વાંચો: વોટર અધિકાર યાત્રા: મખાના ખેડૂતોની સમસ્યા જાણવા તળાવમાં ઉતર્યા રાહુલ ગાંધી, જુઓ તસવીરો
અરજદારે સુપ્રીમ કોર્ટ પાસેથી કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્દેશ આપવાની માંગ કરી છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે…
– તમામ પેટ્રોલ પંપ પર ઇથેનોલ-મુક્ત પેટ્રોલની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.
– ઇથેનોલની માત્રાને ફરજિયાતપણે લેબલ કરવામાં આવે.
– ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમને કડકાઈથી લાગુ કરવામાં આવે.
– E20ના ઉપયોગથી વાહનો પર થતા પ્રભાવનો દેશવ્યાપી અભ્યાસ કરાવવામાં આવે.
