વડોદરાઃ જીવનનો અભિન્ન હિસ્સો બની રહેલા મોબાઈલ નાના બાળકોના હાથમાં પણ પહોંચી રહ્યા છે.માતા પિતાને સમજ નથી પડી રહી કે, હજી તો પા-પા પગલી ભરતા બાળકોને મોબાઈલથી દૂર કેવી રીતે રાખવા..
તેનો ઉકેલ લાવવા માટે એમ.એસ.યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ એક અનોખા પ્લે સ્ટેશનની ડિઝાઈનની તૈયાર કરી છે અને તેને ભારત સરકારની પેટન્ટ ઓફિસ દ્વારા પેટન્ટ પણ એનાયત કરવામાં આવી છે.આ પ્રોજેકટમાં હોમસાયન્સ વિભાગના ફેમિલ એન્ડ કોમ્યુનિટી રિસોર્સ મેનેજમેન્ટના હેડ ડો.સરજૂ પટેલ તથા અધ્યાપકો શ્રુતિ ચૌધરી, જાહ્ન્વી લુહાર તેમજ આર્કિટેકચર વિભાગના અધ્યાપક ચૈતાલી ત્રિવેદીનો સમાવેશ થાય છે.આ સંશોધકોની ટીમે જે પ્લે સેન્ટર ડિઝાઈન કર્યું છે તે બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો પ્લે સેન્ટરની ગરજ સારે છે.ડો.સરજૂ પટેલ કહે છે કે, ૧ થી ચાર વર્ષના બાળકો પ્લે સેન્ટરમાં એક્ટિવિટી કરતા હોય છે પણ ઘરમાં તેમને વ્યસ્ત રાખવાનું માતા- પિતા માટે સમયના અભાવે અને બીજા કારણોસર મુશ્કેલ હોય છે.અમે જે પ્લે સ્ટેશન ડિઝાઈન કર્યું છે તે બાળકોનો સર્વાંગી માનસિક વિકાસ કરી શકે તેમ છે.આગામી દિવસોમાં અમે તેનો પ્રોટોટોઈપ બનાવવાના છે અને તેનો સૌથી પહેલો ઉપયોગ હોમસાયન્સ ફેકલ્ટીમાં બાળકો માટે ચાલતી તેટન બાલવાડીમાં કરવાના છે.
પ્લે સ્ટેશનની ડિઝાઈનની ખાસિયતો
–બાળકોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને લાકડામાંથી અને ગમે ત્યારે કાઢી શકાય તેવી એક્રેલિક પેનલમાંથી બનાવાયું છે.ટેબલ અને ખુરશીના ખૂણાને ગોળાકાર શેપ અપાયો છે.જેથી બાળકોને તે વાગે નહીં.
–મલ્ટીપલર મોડયુલર ટ્રે મૂકવામાં આવી છે.દરેક ટ્રે ચોક્કસ પ્રકારની પ્રવૃત્તિ માટે છે.ટ્રેને મેગ્નેટિક શિટથી સજ્જ કરાઈ છે.જે આંકડા, મૂળાક્ષરોને ગોઠવવામાં બાળકોને મદદ કરે છે.
–મૂળાક્ષરો, આંકડાઓ, વિવિધ પ્રકારની આકૃતિઓને રાખવા માટે પણ અલગ-અલગ ખાના રાખવામાં આવ્યા છે.
–પ્લે સ્ટેશનમાં અક્ષરો કે આકારોને લખ્યા બાદ ભૂંસી શકાય તે પ્રકારની સ્લેટ પણ મૂકવામાં આવી છે.
–બાળકો મોટા થાય તે પછી તમામ પ્રકારની ટ્રેને હટાવીને તેનો ઉપયોગ ખુરશી ટેબલ તરીકે પણ થઈ શકે છે.
પેરેન્ટસ મિટિંગોમાં પણ મોબાઈલના વળગણની જ ચર્ચા
ડો.સરજૂ પટેલ કહે છે કે, હવે તો પેરેન્ટસ મિટિંગમાં પણ નાના બાળકોમાં મોબાઈલનું વધી રહેલું આકર્ષણ ચર્ચાનો વિષય બને છે.આજકાલ માતા-પિતા બંને નોકરી કરતા હોય છે અને બાળકો પ્લે સેન્ટરમાં અને પછી ઘરે કેર ટેકર પાસે કે દાદા-દાદી પાસે રહેતા હોય છે.માતા પિતા પાસે સમયનો અભાવ હોય છે અને તેના કારણે બાળકો વ્યસ્ત રહે તે માટે તેમને મોબાઈલ આપવામાં આવે છે.બાળકો એ પછી મોબાઈલ છોડવા માટે તૈયાર નથી થતા.
બાળકો શું શીખી શકે છે
–મૂળાક્ષરો, નંબરો, આકૃતિઓ અને અલગ અલગ રંગોની ઓળખ
–ભાગાકાર, બાદબાકી, સરવાળા જેવું પાયાનું ગણિત
–ખસેડી શકાય તેવા મણકાના કારણે હેન્ડ- આઈ કોર્ડિનેશન
–અલગ અલગ પેટર્નની ઓળખ તથા તાર્કિક રીતે વિચારવાનું
–પેન્સિલ પકડવાનું અને લેખન
–ગમ્મત સાથેનું જ્ઞાાન
