Bihar election Results : બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી 2025માં એનડીએ (NDA) ગઠબંધને 243માંથી 202 બેઠકો જીતીને ઐતિહાસિક વિજય નોંધાવ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમારના નેતૃત્વ હેઠળની ‘ડબલ-એન્જિન’ સરકાર પર બિહારની જનતાએ ફરી એકવાર વિશ્વાસ મૂક્યો છે. આ જીતમાં મહિલાઓ અને યુવા મતદારોની મુખ્ય ભૂમિકા રહી, જેઓ સરકારની કલ્યાણકારી યોજનાઓથી પ્રભાવિત થયા હતા. ચાલો, બિહારમાં NDAની આ ભવ્ય જીત પાછળના 5 મુખ્ય કારણોને વિગતવાર સમજીએ.
1. સીટ-વહેંચણીનો માસ્ટરસ્ટ્રોક
NDAની જીતમાં ચૂંટણી પહેલા ખૂબ જ સાવધાનીપૂર્વક તૈયાર કરાયેલ સીટ-વહેંચણીના ફોર્મ્યુલાનો મોટો ફાળો માનવામાં આવે છે. ભાજપ અને જેડીયુ જેવા મુખ્ય પક્ષોએ સમાનતાના પ્રતીક તરીકે 101-101 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી. જ્યારે, એલજેપી (રામવિલાસ)ને 29 અને જીતન રામ માંઝીની પાર્ટી HAMને 6 બેઠકો મળી. આ ફોર્મ્યુલા હેઠળ એવા વિસ્તારો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો જ્યાં જે-તે પક્ષની મજબૂત પકડ હતી, જેથી મતોનું વિભાજન ઓછું થયું અને વોટ શેરને બેઠકોમાં અસરકારક રીતે રૂપાંતરિત કરી શકાયું.
2. ‘જંગલરાજ’ના પુનરાગમનનો ભય
NDAએ પોતાના પ્રચારમાં લાલુ-રાબડીના શાસનકાળ (1990-2005)ને ‘જંગલરાજ’ તરીકે રજૂ કરીને લોકોમાં એક પ્રકારનો ભય ઉભો કર્યો. નાયબ મુખ્યમંત્રી વિજય કુમાર સિન્હાના કાફલા પર થયેલા હુમલા જેવી ઘટનાઓને વિપક્ષી RJD સાથે જોડાયેલા ગુંડાઓની હરકત ગણાવીને પોતાની સરકારને ‘સુશાસન’ તરીકે રજૂ કરી. આ રણનીતિએ એવા મતદારોને આકર્ષ્યા જેઓ અસ્થિરતા અને અરાજકતાથી ડરતા હતા.
3. જ્ઞાતિગત ગઠબંધનનો વિસ્તાર
આ જીતમાં NDAના વિસ્તૃત જ્ઞાતિગત ગઠબંધનનું પણ મોટું યોગદાન છે. જ્યાં RJD મુખ્યત્વે MY (મુસ્લિમ-યાદવ) સમીકરણ પર નિર્ભર રહ્યું, ત્યાં NDAએ ME (મહિલા અને EBC – અત્યંત પછાત વર્ગ) ફેક્ટર પર ભાર મૂક્યો. આ કારણે NDAનો વોટ શેર મહાગઠબંધનના 38%ની સરખામણીમાં લગભગ 49% સુધી પહોંચી ગયો. ભાજપે ઉચ્ચ જાતિઓને, જેડીયુએ કુર્મી અને EBCને, જ્યારે એલજેપી (રામવિલાસ), HAM અને આરએલએમ જેવી પાર્ટીઓએ દલિત અને પછાત જાતિના મતોને પોતાની તરફ ખેંચ્યા, જેનાથી RJDનું વોટ બ્લોક નબળું પડ્યું.
4. મહિલાઓનું સમર્થન અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ
બિહારની ચૂંટણીમાં મહિલા મતદારો નિર્ણાયક સાબિત થયા. સુપૌલ, કિશનગંજ અને મધુબની જેવા જિલ્લાઓમાં મહિલાઓનું મતદાન પુરુષો કરતાં 10-20% વધારે રહ્યું. NDAની સ્વ-સહાય જૂથો, આજીવિકા અને સુરક્ષા સંબંધિત કલ્યાણકારી યોજનાઓએ મહિલાઓને મોટા પ્રમાણમાં આકર્ષિત કરી. 14 લાખથી વધુ નવા યુવા મતદારોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ હતી, જેણે NDAની જીતમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી.
5. નીતીશ કુમારનો ચહેરો અને ‘ડબલ એન્જિન’ સરકાર
ઉંમર અને શાસન અંગેની ચિંતાઓ છતાં, નીતીશ કુમારને બિહારમાં ‘સુશાસન’ના પર્યાય તરીકે જોવામાં આવ્યા. “બિહાર કા મતલબ નીતીશ કુમાર” અને “ટાઈગર અભી જિંદા હૈ” જેવા નારા ખૂબ અસરકારક રહ્યા. ભાજપ સાથે સમાન બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયથી જેડીયુનો આત્મવિશ્વાસ દેખાયો. નીતીશ કુમારની કલ્યાણકારી યોજનાઓ અને વડાપ્રધાન મોદીના સમર્થને મળીને ‘ડબલ-એન્જિન’ સરકાર પર જનતાના વિશ્વાસને વધુ મજબૂત બનાવ્યો.
