Waqf Bill: બે દિવસની અંદર મોડી રાત સુધી સતત 12-12 કલાકથી વધુ સમય સુધી ચર્ચા કર્યા બાદ વક્ફ સુધારા બિલ સંસદના બંને ગૃહો દ્વારા પસાર થઈ ચૂક્યું છે. જોકે હવે તેને રોકવાના પ્રયાસો શરુ થઈ શકે છે. તમામ મુસ્લિમ સંગઠનો સહિત વિપક્ષ સતત તેનો વિરોધ કરી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં તેમની પાસે હવે ત્રણ મુખ્ય વિકલ્પો બાકી છે. તે છે – કોર્ટનો સહારો, રસ્તા પર આંદોલન અને રાજકીય દબાણ. હવે સવાલ એ છે કે, શું આ બિલને કોર્ટમાં પડકારીને રોકી શકાય છે કે પછી રસ્તા પર વિરોધ પ્રદર્શન કરીને સરકારને ઝૂકવા માટે મજબૂર કરી શકાય છે? આ સવાલો ઉપરાંત, બિહાર ચૂંટણીને લઈને પણ સવાલો ઊભા થઈ રહ્યા છે કે શું નીતિશ કુમારની પાર્ટીના મુસ્લિમ નેતાઓનો ગુસ્સો વિપક્ષ માટે સંજીવની બનશે?
વાસ્તવમાં કોર્ટ, આંદોલન અને આંતરિક દબાણ… આ જ ત્રણ તીર હવે બાકી છે જેનાથી દેશમાં સંસદમાંથી પસાર થઈ ચૂકેલા વક્ફ બિલને રોકવાની રાહ પર વિપક્ષી પક્ષો અને મુસ્લિમ સંગઠનો ચાલી પડ્યા છે. આની શરુઆત કોંગ્રેસ અને અસદુદ્દીન ઓવૈસી દ્વારા કરવામાં આવી છે. બિહારમાં કિશનગંજના કોંગ્રેસ સાંસદ મોહમ્મદ જાવેદ અને AIMIM ચીફ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ વક્ફ બિલ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે. જે બિલ લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના 232ના મુકાબલે 288 વોટ અને રાજ્યસભામાં વિપક્ષના 95 મતના મુકાબલે 128 મતોથી પાસ થયું છે, તેને રોકવા માટે ઓવૈસી અને કોંગ્રેસના સાંસદે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે જેમાં દલીલ કરવામાં આવી છે કે આ બિલ બંધારણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અને નાગરિક અધિકારોની વિરુદ્ધ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી કેટલી રાહત મળશે?
હવે સવાલ એ છે કે, જે બિલ રાષ્ટ્રપતિના હસ્તાક્ષરથી કાયદો બની જશે, તેને વિપક્ષ કોર્ટની મદદથી રોકી શકશે? તેવી જ રીતે રામ મંદિરથી લઈને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370ની સ્વતંત્રતા અને CAA વિરુદ્ધ પણ વિપક્ષે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજીઓ દાખલ કરી હતી, પરંતુ દર વખતે વિપક્ષને ઝટકો લાગ્યો છે. તો પછી શું સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાનું કારણ મુસ્લિમ મત છે, જેથી એ બતાવી શકાય કે લડાઈ લડવામાં આવી હતી? આ સાથે જ એ પણ સવાલ છે કે શું કોર્ટની સાથે આંદોલન દ્વારા વક્ફ બિલને રોકવાની તૈયારી છે? લુધિયાણામાં પુતળાનું દહન કરીને વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. વક્ફ બિલ વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા. કોલકાતામાં સેંકડો લોકો વક્ફ બિલનો વિરોધ કરવા માટે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. આ પ્રદર્શનની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને જ ઉત્તર પ્રદેશના તમામ શહેરોમાં સંવેદનશીલ સ્થળોએ પોલીસ હાઇ ઍલર્ટ પર રહી. પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશમાં ક્યાંય કોઈ મોટું પ્રદર્શન ન દેખાયું.
કોર્ટ અને આંદોલનની સાથે-સાથે વિપક્ષનો ત્રીજો દાવ નીતિશ કુમારની પાર્ટી પર હજુ પણ આંતરિક દબાણ બનાવવાની રાજનીતિ સાથે જોડાયેલો છે. કારણ એ છે કે વિપક્ષનું માનવું છે કે, જો નીતિશ કુમાર અને ચંદ્રબાબુ નાયડુની પાર્ટીએ ટેકો ન આપ્યો હોત તો 240 બેઠકો ધરાવતું ભાજપ પોતાના દમ પર બિલ પાસ ન કરાવી શક્યું હોત. હવે ઘણા વિપક્ષી નેતાઓ દાવો કરી રહ્યા છે કે 24 કલાકની અંદર કેટલાક મુસ્લિમ નેતાઓએ JDU છોડી દીધું છે અથવા સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જેના કારણે નીતિશ કુમાર દબાણમાં આવી શકે છે. બીજી તરફ JDUએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે, અમે વક્ફ બિલ પર આગળ પણ ભાજપની સાથે ઊભા રહીશું.
JDUના આ પાંચ નેતાઓએ છોડી પાર્ટી
નીતિશ કુમારની પાર્ટી બિલના સમર્થનમાં સંસદમાં ઊભી રહેતાં કેટલાક મુસ્લિમ નેતાઓએ પહેલા રાજીનામું આપી દીધું. ત્યારબાદ JDUના જ કેટલાક મુસ્લિમ નેતાઓએ બિલ પાછું ખેંચવાની માંગ ઉઠાવી, બીજી તરફ મુસ્લિમ ધર્મગુરુ કહેવા લાગ્યા કે નીતિશ કુમારે દગો કર્યો છે, તેથી હવે મુસ્લિમ મતદારો તેમને પાઠ ભણાવશે. આ બધાના જવાબમાં JDUનું કહેવું છે કે, જે લોકો પાર્ટી છોડી ગયા છે તેમને કોઈ જાણતું નથી. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે પસમાંદા મુસ્લિમો પાર્ટી સાથે ઊભા છે. આ વચ્ચે સવાલ એ પણ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે કે છેલ્લા 20 વર્ષથી સમય પહેલા ગઠબંધન બદલીને સત્તામાં રહેલા નીતિશ કુમારને અંદાજો ન હોય કે મુસ્લિમો વક્ફ બિલ પર નારાજ છે કે નહીં? JDU લઘુમતી સેલના રાજ્ય સચિવ મોહમ્મદ શાહનવાઝ મલિક, રાજ્ય મહાસચિવ મો. તબરેઝ સિદ્દીકી અલીગ, ભોજપુરના પાર્ટી સભ્ય મો. દિલશાન રાઈન, પૂર્વ ઉમેદવાર મોહમ્મદ કાસિમ અંસારી અને પૂર્વ જેડીયુ યુવા રાજ્ય ઉપાધ્યક્ષ તબરેઝ હસને પાર્ટીના વક્ફ બિલ વાળા સ્ટેન્ડનો પક્ષ બદલી નાખ્યો અને રાજીનામું આપી દીધું. હવે JDUનું કહેવું છે કે રાજીનામું આપનારાઓને જાણે જ કોણ છે?
આ પણ વાંચો: ‘ઐતિહાસિક ક્ષણ, હાંસિયામાં ધકેલાયેલા લોકોને…’, વક્ફ બિલ પાસ થઈ જતાં PM મોદીનું મોટું નિવેદન
મુસ્લિમ નેતા નીતિશ કુમાર પર દબાણ બનાવી શકશે?
આ રાજકારણ એ વાત પરથી પણ સમજી શકાય છે કે હાલમાં ડેમેજ કંટ્રોલ માટે હવે JDUના મુસ્લિમ નેતાઓ પોતે જ શનિવારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરવાના છે. વાસ્તવમાં બિહારમાં મુસ્લિમ મતોનો મોટો હિસ્સો મેળવનાર RJDને લાગે છે કે આ એક તક છે. જ્યાં નીતિશના બાકી રહેલા મુસ્લિમ મત છીનવી શકાય. એટલા માટે જ RSS ગણવેશમાં નીતિશની તસવીર બનાવીને અને તેના પર ચેતીશ કુમાર લખીને મુસ્લિમો સામે છેતરપિંડીનો રાજકીય હુમલો કરવામાં આવી શકે. અને પછી તેમણે એ પણ દાવો કરી દીધો કે નીતિશ બીમાર છે, તેથી જ તેમણે બિલનું સમર્થન આપ્યું છે. અચાનક સમગ્ર વિપક્ષને લાગે છે કે નીતિશ કુમાર પર તેમના પોતાના જ મુસ્લિમ નેતાઓ દ્વારા દબાણ લાવીને કાં તો તેમનો અંતરાત્મા જાગૃત થવો જોઈએ અથવા JDUના મુસ્લિમ મત છીનવી લેવા જોઈએ, પરંતુ વિપક્ષ કદાચ નીતિશ કુમારની ગણતરીઓથી હજુ સુધી વાકેફ નથી.
નીતિશ કુમાર રાજકારણમાં પોતાનું એક-એક પગલું ગણતરી કરીને ઉઠાવે છે. શું નીતિશે મુસ્લિમ મતોની નારાજગીની ગણતરી પહેલાથી જ કરી લીધી હતી? કારણ એ હકીકત પરથી સમજી શકાય છે કે બિહારમાં મુસ્લિમોની કુલ સંખ્યા 17.7% છે, જ્યારે રાજ્યમાં પસમંદા મુસ્લિમોની સંખ્યા 12.9% છે. મુસ્લિમ વસ્તીમાં પસમંદાની સંખ્યા 73% છે. નીતિશ કુમારને લાગે છે કે પસમાંદા સમુદાય તેમની સાથે આવશે. બીજું કારણ એ છે કે, જો 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો પર નજર કરીએ તો, બિહારમાં કુલ 47 વિધાનસભા બેઠકો છે જ્યાં 20%થી વધુ મુસ્લિમ મતો છે. જેમાં 2020માં NDA એ 23 બેઠકો જીતી હતી, મહાગઠબંધનને મોટો મુસ્લિમ મત મળ્યો હતો પરંતુ તેમ છતાં તેની બેઠકો NDA કરતાં ઓછી હતી. અહીં નીતિશની ગણતરી એવી માનવામાં આવે છે કે મુસ્લિમ મતોના વિભાજનથી NDAને જ ફાયદો થશે.
