અમદાવાદ : સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII), ખાસ કરીને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, દેશના શેરબજારમાં રેકોર્ડ સ્તરે રોકાણ કરી રહ્યા છે. છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં એટલે કે તાજેતરના ૨૫૦ ટ્રેડિંગ સત્રોમાં, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોએ શેરોમાં કુલ રૂ. ૭.૧ લાખ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંકડો છે. આમાંથી, લગભગ ત્રણ-ચતુર્થાંશ એટલે કે રૂ. ૫.૩ લાખ કરોડનું રોકાણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.
રોકાણમાં આ વધારાનું મુખ્ય કારણ સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન્સ (સિપ)ની લોકપ્રિયતા છે. સ્થાનિક રોકાણકારો સતત ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં સિપ દ્વારા શેરબજારમાં તેમની બચતનો એક મોટો ભાગ રોકાણ કરી રહ્યા છે.
આ કારણે, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણને કારણે થતી અસ્થિરતાને સંતુલિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા મજબૂત રોકાણથી આ ભારે વેચાણની અસર ઓછી જોવા મળી છે.
બજારના જાણકારોના મતે, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા આ ‘કાઉન્ટર-બાયિંગ’ અગાઉના કોઈપણ વિદેશી વેચાણ કરતા ઘણી મોટી રહી છે. વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણ સામે સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા ખરીદી અગાઉની કોઈપણ ઘટના કરતા ઘણી વધારે છે.
પછી ભલે તે ૨૦૦૮ ની વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી હોય કે ૨૦૨૨માં વ્યાજ દરમાં વધારાને કારણે વેચાણ. જ્યારે સ્થાનિક રોકાણકારોનો ટેકો મજબૂત છે, ત્યારે વિદેશી રોકાણકારોના સતત ઉપાડથી બજાર પર દબાણ આવ્યું છે. છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં મોટા, મિડ અને સ્મોલકેપ સૂચકાંકોમાં લગભગ ફ્લેટ અથવા નકારાત્મક વળતર મળ્યું છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, જુલાઈમાં વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણ પહેલાં, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો અને વિદેશી રોકાણકારો બંને જૂન ક્વાર્ટર (Q1 FY26) માં ચોખ્ખા ખરીદદારો હતા. આ ખરીદી પ્રમોશન, વ્યક્તિગત રોકાણકારો (સ્મોલ-કેપ્સ સિવાય) અને કેટલાક વિદેશી સીધા રોકાણકારોના વેચાણ દ્વારા લગભગ સંતુલિત હતી.
દરમ્યાન વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (એફપીઆઈ) એ ઓગસ્ટના પ્રથમ પખવાડિયામાં નાણાકીય સેવાઓ, આઈટી અને ઓઈલ અને ગેસ જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં વેચવાલીનું દબાણ જાળવી રાખ્યું હતું. જુલાઈના બીજા અર્ધવાર્ષિક માં ભારે વેચવાલી પછી, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ઓગસ્ટના પ્રથમ પખવાડિયામાં નાણાકીય સેવાઓમાંથી રૂ. ૧૩,૪૭૧ કરોડ, આઈટીમાંથી રૂ. ૬,૩૮૦ કરોડ અને ઓઈલ અને ગેસ શેરોમાંથી રૂ. ૪,૦૯૧ કરોડ ઉપાડયા હતા અન્ય નોંધપાત્ર ક્ષેત્રોમાં પાવર (રૂ. ૨,૩૫૮ કરોડ) અને હેલ્થકેરમાં (રૂ. ૨,૦૯૫ કરોડ)ભંડોળ પાછું ખેંચ્યું હતું.
એકંદરે, છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ રૂ. ૨૦,૯૭૬ કરોડના ચોખ્ખા વેચાણકર્તા હતા. બીજી તરફ, તેમણે ટેલિકોમ (રૂ. ૭,૪૪૬ કરોડ), બિલ્ડિંગ મટિરિયલ્સ (રૂ. ૧,૬૯૦ કરોડ), ધાતુઓ અને ખાણકામ (રૂ. ૬૦૬ કરોડ) અને બાંધકામ (રૂ. ૧,૩૭૮ કરોડ) ક્ષેત્રોના શેર ખરીદવામાં રસ દાખવ્યો હતો.
