Surat : આબોહવા પરિવર્તનની વધતી અસર વચ્ચે દર વર્ષે ગરમી અને ભેજનું પ્રમાણ નવા રેકોર્ડ સર્જી રહ્યું છે. હીટવેવ, હીટ સ્ટ્રોક અને ગરમી જન્ય બીમારીના વધતા જોખમ વચ્ચે દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં જાહેર આરોગ્ય માટે નવી પડકારજનક સ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. આ પરિસ્થિતિમાં ખાસ કરીને ખુલ્લામાં કામ કરતા શ્રમિકો, લારી-ગલ્લા ધારકો, સફાઈ કર્મચારીઓ અને દૈનિક વેતન દારોની સુરક્ષા માટે અસરકારક આયોજનની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને સુરતમાં બે દિવસીય ‘મેનેજિંગ હીટ એન્ડ હેલ્થ એક્શન પ્લાન વર્કશોપનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં દેશ-વિદેશના નિષ્ણાતોએ ગરમી અને ભેજના વધતા ખતરાનો સામનો કરવા માટે દરિયાકાંઠાના શહેરો માટે વિશેષ હીટ-હેલ્થ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા-વિચારણા કરી હતી.
વધતા વૈશ્વિક તાપમાન અને ભેજના કારણે જાહેર આરોગ્ય પર ઊભા થતા ગંભીર પડકારોને પહોંચી વળવા માટે બે દિવસીય ‘મેનેજિંગ હીટ એન્ડ હેલ્થ એક્શન પ્લાન વર્કશોપ’ યોજાઈ હતી. અર્બન હેલ્થ એન્ડ ક્લાઇમેટ રિઝિલિયન્સ સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ (UHCRCE), મહિલા સહકારી ઉદ્યોગ મંદિર અને સુરત મહાનગરપાલિકાના સંયુક્ત સહયોગથી આયોજિત આ વર્કશોપમાં દેશ-વિદેશની વિવિધ સંસ્થાઓના નિષ્ણાતો, આરોગ્ય અધિકારીઓ અને નીતિ નિર્માતાઓએ ભાગ લીધો હતો. વર્કશોપમાં સુરત પાલિકાના આરોગ્ય અધિકારી ડો.પ્રદીપ ઉમરીગર, ભારતીય હવામાન વિભાગ અમદાવાદના પ્રતિનિધિ ડો.અશોક દાસ, વર્લ્ડ બેન્કના પ્રતિનિધિ ડો.દિલીપ માવલંકર સહિતના નિષ્ણાતોએ ગરમી અને ભેજના આરોગ્ય પર પડતા પ્રભાવ અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. જામનગર, ભાવનગર અને નવસારી મહાનગરપાલિકાના પ્રતિનિધિઓ તેમજ વિવિધ મેડિકલ કોલેજોના પીએસએમ વિભાગના અધિકારીઓ સહિત કુલ 46 પ્રતિનિધિઓએ દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં ગરમીનો સંચાલન માટેના શ્રેષ્ઠ ઉપાય અંગે વિચાર વિમર્શ કર્યો હતો.
મ્યુનિ.કમિશનર એમ.નાગરાજને જણાવ્યું હતું કે પૂર, વાવાઝોડા કે ભારે વરસાદ જેવી આપત્તિઓ તરત જ દેખાઈ આવે છે, જ્યારે ગરમી અને ભેજ એવા ‘મૌન જોખમો’ છે જે ધીમે ધીમે માનવ શરીર પર ગંભીર અસર કરે છે. હીટ સ્ટ્રોક, ડિહાઇડ્રેશન, હૃદય અને શ્વસન સંબંધિત સમસ્યાઓ જેવી આરોગ્યની અનેક ગંભીર પરિસ્થિતિ પાછળ વધતી ગરમી જવાબદાર બની રહી છે. તેમણે દરિયાકાંઠાના શહેરો માટે સંયુક્ત “કોસ્ટલ સિટી કન્સોર્ટિયમ” રચવાની દરખાસ્ત પણ મૂકી હતી. આ માધ્યમથી વિવિધ શહેરો વચ્ચે ડેટા, અનુભવ અને નીતિની આપ-લે કરીને આબોહવા પરિવર્તનના પડકારો સામે વધુ અસરકારક અને સંકલિત લડત આપી શકાય તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. વર્કશોપ દરમિયાન ખાસ કરીને લારી-ગલ્લા ધારકો, બાંધકામ ક્ષેત્રના શ્રમિકો, સફાઈ કર્મચારીઓ, ડિલિવરી કર્મચારીઓ અને દૈનિક વેતન ધારો જેવા ખુલ્લામાં કામ કરતા સંવેદનશીલ વર્ગોને ગરમીથી સુરક્ષિત રાખવા માટે વિશેષ વ્યૂહરચના ઘડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. નિષ્ણાતોએ આવા વર્ગો માટે પૂર્વ ચેતવણી વ્યવસ્થા, આરામ કેન્દ્રો, પીવાના પાણીની સુવિધા અને આરોગ્ય મોનિટરિંગ જેવી વ્યવસ્થાઓ વધુ મજબૂત બનાવવા સૂચનો આપ્યા હતા. ક્નિકલ ડિરેક્ટર વિકાસ દેસાઈએ મૃત્યુદર અને હવામાન સંબંધિત ડેટાના વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણના આધારે તૈયાર થઈ રહેલા વિશિષ્ટ “હિટ, હેલ્થ કોસ્ટલ સિટી પ્લાન”ની રૂપરેખા રજૂ કરી હતી. આ યોજના દરિયાકાંઠાના શહેરોમાં વધતી ગરમી અને ભેજના જોખમ સામે લાંબા ગાળાની આરોગ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
