નવી દિલ્હી : MSCI ઉભરતા બજારોના સૂચકાંકમાં ભારતનું ભારણ લગભગ બે વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. જે સ્થાનિક શેરોના નબળા પ્રદર્શનને કારણે છે, જેના કારણે વૈશ્વિક રોકાણકારો દ્વારા વ્યાપકપણે ટ્રેક કરવામાં આવતા બેન્ચમાર્કમાં તેની સ્થિતિ નબળી પડી છે.
ઓગસ્ટના અંતમાં ભારતનો હિસ્સો ૧૬.૨૧ ટકા હતો, જે નવેમ્બર ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી નીચો છે. જે જુલાઈ ૨૦૨૪માં તેના ૨૦ ટકાના ઉચ્ચતમ સ્તરથી તીવ્ર ઘટાડો દર્શાવે છે. તે સમયે તે ઇન્ડેક્સમાં સૌથી મોટા વેઈટેજ ધરાવતા ચીનથી માત્ર ૪.૫ ટકા દૂર હતું. તાઇવાન પછી ભારત એક સ્થાન નીચે આવીને ત્રીજા સ્થાને પહોંચી ગયું છે.
MSCI EM ઇન્વેસ્ટેબલ માર્કેટ્સ ઇન્ડેક્સમાં પણ આ જ વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. ગયા ઓગસ્ટમાં ટોચનું સ્થાન પાછું મેળવ્યા પછી, ભારત હવે ત્રીજા સ્થાને સરકી ગયું છે અને તેનું વજન એક વર્ષ પહેલાના ૨૨.૩ ટકાથી ઘટીને ૧૭.૪૭ ટકા થઈ ગયું છે. આ ઘટાડો એક વર્ષના પ્રમાણમાં નબળા પ્રદર્શન પછી આવ્યો છે. છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં MSCI EM ઇન્ડેક્સ ૧૬ ટકા વધ્યો છે, જ્યારે ભારતનો બેન્ચમાર્ક નિફ્ટી ૫૦.૨ ટકા ઘટયો છે.
નિષ્ણાંતોના જણાવ્યા અનુસાર, MSCI EM ઇન્ડેક્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ વધતું હોવા છતાં આ ઘટાડો આવ્યો છે. જુલાઈ ૨૦૨૪માં તે ૧૪૬ કંપનીઓથી વધીને ૧૬૦ થઈ ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે, આ ઘટાડો મુખ્યત્વે ચીનમાં ભારે તેજીને કારણે થયો હતો. તેજીએ તેના ફ્રી-ફ્લોટ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં વધારો કર્યો હતો જ્યારે ભારતીય આગેવાન શેરોનું પ્રદર્શન સ્થિર અથવા નબળું રહ્યું હતું.
નિષ્ણાંતોને એવી અપેક્ષા છે કે ભારતનો હિસ્સો ધીમે ધીમે વધશે અને આવતા વર્ષ સુધીમાં તે લગભગ ૧૭૦ કંપનીઓ દ્વારા રજૂ થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું, પરંતુ જો ચીનમાં કોઈ નોંધપાત્ર ઘટાડો નહીં થાય, તો ભારતને ૨૦ ટકા હિસ્સો પાર કરવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
MSCI EM ઇન્ડેક્સમાં ઓછું વેઈટેજ, જે ૭૦૦ બિલિયન ડોલરથી વધુ સંપત્તિ ધરાવતા વૈશ્વિક ભંડોળ દ્વારા ટ્રેક કરવામાં આવે છે, તે સામાન્ય રીતે ભારતના રોકાણમાં ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે. વેઈટેજમાં ઘટાડા ઉપરાંત, નબળી કમાણી, ધીમી વૃદ્ધિ અને ઉચ્ચ યુએસ ટેરિફ જેવા પડકારો વચ્ચે ભારત સક્રિય ફંડ મેનેજરોની યાદીમાંથી પણ બહાર નીકળી ગયું છે.
મોર્ગન સ્ટેનલીએ એક નોંધમાં જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક EM ફંડ્સમાં ભારતનું વેઈટેજ MSCI EM ભારાંકનની તુલનામાં અત્યાર સુધીનું સૌથી નીચું છે. ભારતીય બજારને લાંબા બોન્ડ, EM પીઅર્સ અને સોનાની તુલનામાં ડાઉનગ્રેડ કરવામાં આવ્યું છે.
