નવી દિલ્હી : આંતરરાજ્ય કૃષિ વેપારને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકાર ઓટોમેટેડ બિડિંગ, માંગ-પુરવઠા ડેટા, લોજિસ્ટિક્સ અને ફિનટેક સપોર્ટ સાથે ઈ-નામ ૨.૦ શરૂ કરવા માટે તૈયાર છે. સુધારેલા પ્લેટફોર્મનો હેતુ બગાડ ઘટાડવાનો, ભાવ શોધમાં સુધારો કરવાનો અને ડિજિટલ કૃષિ-બજાર અક્સેસને વિસ્તૃત કરીને ખેડૂતોની આવક વધારવાનો છે.
સરકાર ઇલેક્ટ્રોનિક રાષ્ટ્રીય કૃષિ બજાર (ઈ-નામ)નું સુધારેલું સંસ્કરણ રજૂ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે, કારણ કે તે આ પ્લેટફોર્મ પર આંતર-રાજ્ય અને આંતર-મંડી વેપારને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે.
પ્રસ્તાવિત ઈ-નામ ૨.૦માં ઓટોમેટેડ બિડિંગ, માંગ-પુરવઠા ડેટા માટેની સુવિધા અને ડિજિટલ વાણિજ્ય-સંકળાયેલ સેવાઓનું ખુલ્લું નેટવર્ક, જેમાં પરીક્ષણ, લોજિસ્ટિક્સ અને ફિનટેક સપોર્ટ જેવી સુવિધાઓ હશે.
હાલમાં ભૌતિક મંડીઓમાં ખાનગી પક્ષો દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી ચકાસણી અને પરિવહન સુવિધાઓનો લાભ લેવા માટે ઈ-નામ સુવિધા પર કોઈ જોગવાઈ નહોતી, પરંતુ સુધારેલા પ્લેટફોર્મમાં એવી સુવિધાઓ હશે જે પાક તેમજ ફળો અને શાકભાજીના આંતરરાજ્ય વેપારમાં મદદ કરશે. તે ખોરાકનો બગાડ ઘટાડશે અને મધ્યસ્થીઓ ઘટશે તેથી ખેડૂતોને શ્રેષ્ઠ ભાવ મળશે.
ઈ-નામ ૨.૦ લોન્ચ કરવા માટે કામ હાલમાં ચાલુ છે અને થોડા મહિનામાં તેને શરૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. નવું પ્લેટફોર્મ મોટા પ્રમાણમાં કોમોડિટીઝના વેપારને હેન્ડલ કરવા માટે બનાવવામાં આવી રહ્યું છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે સિસ્ટમ ટોચની ખરીદી સ્તરે ધીમી ન પડે.
એપ્રિલ, ૨૦૧૬માં ઈ-નામ પ્લેટફોર્મ લોન્ચ થયા પછી, જ્યારે અત્યાર સુધીમાં તેના પર રૂ. ૪.૪૧ લાખ કરોડના કૃષિ કોમોડિટીઝનો વેપાર થયો છે, જેમાંથી આંતરરાજ્ય વેપારનો હિસ્સો માત્ર રૂ. ૭૬.૮ કરોડ હતો. ૨૦૨૪-૨૫ માં ઈ-નામનું કુલ વેચાણ ટર્નઓવર વધીને રૂ. ૮૦,૨૬૨ કરોડ થયું, જે ૨%નો નજીવો વધારો છે.
