Chhatrapati Shivaji Maharaj: ભારત અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના રાજદ્વારી અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો હંમેશા મજબૂત રહ્યા છે, પરંતુ હવે બંને દેશોના ઇતિહાસને જોડતા એક ખૂબ જ ગર્વ લેવા જેવા સમાચાર સામે આવ્યા છે. ટૂંક સમયમાં જ ઈઝરાયલની ધરતી પર મરાઠા સામ્રાજ્યના સ્થાપક અને અદમ્ય સાહસના પ્રતીક એવા છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની એક ભવ્ય પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ સમાચાર સામે આવતા જ સોશિયલ મીડિયા પર એક નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે આખરે ઈઝરાયલ અને યહૂદી સમુદાયને મહારાષ્ટ્રના મહાન યોદ્ધા શિવાજી મહારાજ સાથે શું સંબંધ હતો?
બેને ઈઝરાયલ: ભારતનો સૌથી જૂનો યહૂદી સમુદાય
આ રોચક ઇતિહાસના તાર મહારાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠાના કોંકણ વિસ્તાર સાથે જોડાયેલા છે, જ્યાં સદીઓથી એક વિશેષ યહૂદી સમુદાય રહેતો આવ્યો છે, જેને ‘બેને ઈઝરાયલ’ (Bene Israel) કહેવામાં આવે છે. આ ભારતનો સૌથી પ્રાચીન યહૂદી સમુદાય માનવામાં આવે છે. સેંકડો વર્ષો પહેલા જ્યારે આ લોકો ભારત આવ્યા ત્યારે તેમણે માત્ર મહારાષ્ટ્રને પોતાનું ઘર જ ન બનાવ્યું, પરંતુ ત્યાંની સ્થાનિક મરાઠી ભાષા, પહેરવેશ અને સંસ્કૃતિને પણ સંપૂર્ણપણે અપનાવી લીધી હતી. પોતાની ધાર્મિક યહૂદી ઓળખ જાળવી રાખવાની સાથે તેઓ રોજિંદા જીવનમાં મરાઠી રંગમાં રંગાઈ ગયા હતા.
શિવાજી મહારાજની સેનામાં યહૂદી સૈનિકોનું યોગદાન
ઇતિહાસકારોના મતે, છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની દૂરદર્શિતા અને તેમની ધર્મનિરપેક્ષ ન્યાયપ્રિયતાના કારણે જ દરેક સમુદાયના લોકો તેમના સ્વરાજ માટે જીવ આપવા તૈયાર રહેતા હતા. જ્યારે શિવાજી મહારાજે કોંકણ અને થાણે વિસ્તારમાં મરાઠા સામ્રાજ્યનો પાયો મજબૂત કરવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે ‘બેને ઈઝરાયલ’ સમુદાયના ઘણા કુશળ લોકોએ તેમની સેના અને વહીવટી વ્યવસ્થામાં મહત્ત્વની જવાબદારીઓ સંભાળી હતી. આ યહૂદી યોદ્ધાઓએ મરાઠા નૌકાદળ (નેવલ ફોર્સ) અને કિલ્લાઓની સુરક્ષામાં પોતાની સૈન્ય સેવાઓ આપી હતી. શિવાજી મહારાજે પણ તેમની વફાદારી અને બહાદુરીનું સન્માન કરીને તેમને પોતાના વહીવટમાં ઉચ્ચ સ્થાન આપ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: પરમાણુ હથિયાર છોડવા તૈયાર છે ઇરાન, અમેરિકા સાથે કરશે ડીલ: ટ્રમ્પનો સૌથી મોટો દાવો
ઈઝરાયલમાં મૂર્તિ સ્થાપિત થવાનું મહત્ત્વ
ભારતની આઝાદી અને ઈઝરાયલ દેશની સ્થાપના થયા પછી, મહારાષ્ટ્રના આ ‘બેને ઈઝરાયલ’ સમુદાયના મોટી સંખ્યામાં લોકો ઈઝરાયલ જઈને વસી ગયા હતા. જોકે, આજે પણ તેઓ પોતાને ‘મરાઠી યહૂદી’ કહે છે અને પોતાની માતૃભૂમિની જડોને ભૂલ્યા નથી. ઈઝરાયલમાં શિવાજી મહારાજની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવી એ આ અતુટ ઐતિહાસિક વફાદારી અને સાંસ્કૃતિક વારસાને વૈશ્વિક સ્તરે સન્માન આપવા જેવું છે. આ પગલું દર્શાવે છે કે શિવાજી મહારાજની વિચારધારા અને તેમનું સ્વરાજ માત્ર ભારત પૂરતું મર્યાદિત ન હતું, પરંતુ તેમાં દેશ અને માટીને પ્રેમ કરનારી દરેક કોમ માટે સન્માનજનક સ્થાન હતું.
