નવી દિલ્હી : ભારતીય કંપનીઓનું ચોખ્ખું દેવું નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ માં ૬% વધીને રૂ. ૩૭.૪ લાખ કરોડ થયું હતું, જે મુખ્યત્વે ટોચના ૧૦ કોર્પોરેટ ઋણધારકો દ્વારા પ્રેરિત હતું, જેઓ કુલ ણધારકોના લગભગ અડધા હતા. આ વધારો લિસ્ટેડ બિન-નાણાકીય કંપનીઓ દ્વારા મૂડી ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ૨૦% વધારા સાથે સુસંગત છે, જે રૂ. ૧૧ લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો.
દેશના ટોચના ૧૦ કોર્પોરેટ ઋણધારકોએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં ભારતીય કંપનીઓનો કુલ ચોખ્ખા દેવાનો લગભગ અડધો હિસ્સો હતો, જે પાછલા વર્ષની જેમ જ હતો. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, બાકીની કંપનીઓએ તેમના ઋણમાં માત્ર નજીવો વધારો નોંધાવ્યો હતો અથવા બિલકુલ નહીં. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪માં, ભારતીય કંપનીઓનું ચોખ્ખું દેવું ફક્ત ૧% વધ્યું હતું, જે આંશિક રીતે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૩માં પ્રતિકૂળ આધારનું પરિણામ હતું. માર્ચ ૨૦૨૫ના અંતમાં ભારતીય કંપનીઓ સાથે રોકડ અને બેંક બેલેન્સ પણ લગભગ રૂ. ૧૩.૫ લાખ કરોડ જેટલા ઊંચા હતા.
સુચિત સમયમાં કોર્પોરેટ લિવરેજમાં વધારો વર્ષ દરમિયાન મૂડી ખર્ચમાં વધારા સાથે સંકળાયેલો છે. એક અભ્યાસ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં લિસ્ટેડ, બિન-નાણાકીય કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલ મૂડી ખર્ચ ૨૦% વધીને રૂ. ૧૧ લાખ કરોડ થયો હોવાનો અંદાજ છે. ડેટામાં વ્યાપક ખર્ચ પેટર્ન જાહેર કરવામાં આવી છે જેમાં ૧૫૭ કંપનીઓ દરેક ૧૦૦ મિલિયન ડોલર (રૂ. ૮૫૦ કરોડ)થી વધુ મૂડી ખર્ચ કરે છે.
એક દાયકામાં આ પહેલી વાર બન્યું છે કે આટલી મોટી સંખ્યામાં કંપનીઓએ એક વર્ષમાં ૧૦૦ મિલિયન ડોલરથી વધુનું રોકાણ કર્યું છે. ૨૦૧૨માં ૧૭૫ લિસ્ટેડ કંપનીઓએ ઓછામાં ઓછી ૧૦૦ મિલિયન ડોલર અથવા તે સમયના વિનિમય દર મુજબ આશરે રૂ. ૪૮૦ કરોડનું રોકાણ કર્યું હતું.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫માં સૌથી વધુ ચોખ્ખું દેવું ધરાવતી કંપનીઓમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, સરકારી માલિકીની પાવર કંપની એનટીપીસી, ટેલિકોમ કંપનીઓ વોડાફોન અને ભારતી એરટેલ, આદિત્ય બિરલા ગ્રુપની ગ્રાસિમ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદક ઓએનજીસીનો સમાવેશ થાય છે. તેમના પછી ઓઇલ રિફાઇનર આઈઓસી, પાવર ગ્રીડ કોર્પોરેશન, લાર્સન અને ઓટોમોબાઇલ કંપની મહિન્દ્રાનો સમાવેશ થાય છે.
