Jamnagar News: ગુજરાતના ઇકો-ટુરિઝમ ક્ષેત્રે જામનગર સ્થિત ખીજડિયા પક્ષી અભયારણ્યે નવી ઊંચાઈઓ સર કરી છે. વર્ષ 2024-25 દરમિયાન 52,400થી વધુ પ્રવાસીઓએ આ રામસર સાઇટની મુલાકાત લઈને તેને રાજ્યના મહત્વપૂર્ણ કુદરતી સીમાચિહ્ન તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે.
પક્ષીઓની પ્રજાતિમાં નોંધપાત્ર વધારો
600 હેક્ટરથી વધુ વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ અભયારણ્ય તેની અનોખી ભૌગોલિક સ્થિતિ માટે જાણીતું છે. અહીં મીઠા અને ખારા પાણીનો દુર્લભ સંગમ જોવા મળે છે, જે પક્ષીઓ માટે રહેવા અને પ્રજનન માટે ઉત્તમ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે. વન વિભાગના તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ:
વર્ષ 2023-24: 317 પક્ષી પ્રજાતિઓ
વર્ષ 2024-25: 332 પક્ષી પ્રજાતિઓ (નોંધપાત્ર વધારો)
વૈશ્વિક માન્યતા અને આધુનિક સુવિધાઓ
વર્ષ 2022માં આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વ ધરાવતી જળભૂમિ (રામસર સાઇટ) તરીકેનો દરજ્જો મળ્યા બાદ, ગુજરાત સરકાર દ્વારા અહીં પ્રવાસીઓ માટે સુવિધાઓમાં ધરખમ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં અહીં પ્રવાસીઓ માટેકેટલીક ખાસ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે:
- વોચ ટાવર અને બર્ડ વોચિંગ પ્લેટફોર્મ: પક્ષીઓને નજીકથી જોવા માટે.
- અર્થઘટન કેન્દ્ર : અભયારણ્યની ઇકોલોજી સમજવા માટે.
- વન-કુટીરો અને સેલ્ફી પોઇન્ટ: પ્રકૃતિ પ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર.
- કુદરતી સંરક્ષણ અને પ્રવાસનનો સંગમ
ખીજડિયાની મુખ્ય વિશેષતા તેની ‘હેબિટેટ ડાયવર્સિટી’ છે. મીઠા પાણીનો પ્રવાહ અને દરિયાની ભરતીના મિશ્રણથી અહીં પાળા અને ખાડાઓ જેવી કુદરતી રચનાઓ સર્જાય છે, જે વન્યજીવન માટે પૂરક સાબિત થાય છે. આ સફળતા ગુજરાતના “સમૃદ્ધિ સાથે ટકાઉપણું”ના વિઝનને ચરિતાર્થ કરે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, “ખીજડિયા માત્ર પક્ષીઓ માટેનું સ્થળ નથી, પરંતુ ગુજરાતના ભીની જમીન (Wetland) સંરક્ષણ માટેના વૈજ્ઞાનિક અભિગમનું જીવંત ઉદાહરણ છે.”
કેવી રીતે પહોંચશો ખીજડિયા પક્ષી અભયારણ્ય?
જામનગરથી માત્ર 12 કિમી દૂર આવેલું ખીજડિયા પક્ષી અભયારણ્ય પરિવહનનાં ત્રણેય માધ્યમોથી સારી રીતે જોડાયેલું છે. જામનગર-રાજકોટ હાઈવે પર આવેલું હોવાથી અહીં ખાનગી ટેક્સી, રિક્ષા અથવા એસ.ટી. બસ દ્વારા સરળતાથી પહોંચી શકાય છે. જામનગર શહેરથી અહીં આવતા માંડ 20-30 મિનિટનો સમય લાગે છે. તો સૌથી નજીકનું રેલ્વે સ્ટેશન જામનગર છે, જે દેશના મુખ્ય શહેરો સાથે જોડાયેલું છે. સ્ટેશનથી અભયારણ્ય સુધી જવા માટે વાહનો સરળતાથી મળી રહે છે.હવાઈ માર્ગે પહોંચવા માટે નજીકનું એરપોર્ટ જામનગર એરપોર્ટ છે, જે અભયારણ્યથી આશરે 18 કિમી દૂર છે. અહીંથી મુંબઈ અને અન્ય શહેરોની નિયમિત ફ્લાઈટ્સ ઉપલબ્ધ છે.
મુલાકાત લેવા માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય
ખીજડિયાની મુલાકાત માટે ઓક્ટોબરથી માર્ચ સુધીનો સમય (શિયાળો) સૌથી ઉત્તમ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મધ્ય એશિયા, યુરોપ અને સાઇબેરિયાથી હજારો પ્રવાસી પક્ષીઓ અહીં સ્થળાંતર કરીને આવે છે. પક્ષી નિરીક્ષણ માટે વહેલી સવાર (સૂર્યોદય વખતે) અને મોડી સાંજ (સૂર્યાસ્ત પહેલા) સૌથી યોગ્ય સમય છે. સવારના સમયે પક્ષીઓની ચહેક અને પ્રવૃત્તિઓ ચરમસીમા પર હોય છે. નોંધનીય છે કે, ચોમાસામાં પણ અહીં હરિયાળી ખૂબ જ સુંદર હોય છે, પરંતુ પક્ષીઓની વિવિધતા શિયાળામાં વધુ જોવા મળે છે.
નજીકના અન્ય જોવાલાયક સ્થળો
જો તમે જામનગર અને ખીજડિયાના પ્રવાસે હોવ, તો આ સ્થળોની મુલાકાત પણ લઈ શકો છો.
મરીન નેશનલ પાર્ક (નરારા) 60 કિમી
ભારતનો પ્રથમ દરિયાઈ ઉદ્યાન, જ્યાં પાણીમાં ઉતર્યા વગર પરવાળા (Corals) અને દરિયાઈ જીવો જોઈ શકાય છે.
લાખોટા તળાવ અને સંગ્રહાલય 12 કિમી
જામનગર શહેરની મધ્યમાં આવેલું સુંદર તળાવ અને ઐતિહાસિક મ્યુઝિયમ.
બાલા હનુમાન મંદિર 12 કિમી
સતત રામધૂન માટે ‘ગિનીસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ’માં સ્થાન ધરાવતું પવિત્ર સ્થળ.
પીરોટન ટાપુ
અહીં દરિયાઈ માર્ગે પરવાનગી લઈને હોડી દ્વારા જઈ શકાય તેવો કુદરતી ટાપુ.
પ્રવાસીઓ માટે ખાસ સૂચનાઓ
સાથે બાયનોક્યુલર્સ (દૂરબીન) અને સારો કેમેરા જરૂર રાખવો. શાંતિ જાળવવી જેથી પક્ષીઓ ભયભીત ન થાય. વધુ પડતા તેજસ્વી રંગના કપડાં પહેરવાને બદલે કુદરતી રંગો (જેમ કે આછો લીલો કે ખાખી) પહેરવા હિતાવહ છે.
