અમદાવાદ : મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર વધી રહેલા સંકટ વચ્ચે દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓ ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ, બીપીસીએલ અને એચપીસીએલએ એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. કંપનીઓએ પેટ્રોલ પંપ માટે નવા નિર્દેશો જારી કરતા ક્રેડિટ પર ફ્યુઅલ સપ્લાય બંધ કરવાનો અને એડવાન્સ પેમેન્ટ ફરજિયાત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર અસર પડી છે. આ કારણે ભારત જેવા મુખ્ય આયાતકારોને પણ અસર થઈ છે. નોંધવમાં આવ્યું છે કે ભારતના ક્રૂડ સપ્લાયના આશરે ૪૦ ટકા ભાગને હાલ અસર થઈ ચૂકી છે. આ જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ પેટ્રોલ પંપ માટે ક્રેડિટ ફેસેલિટીઓ સ્થગિત કરી દીધી છે.
અત્રે નોંધનીય છે કે એચપીસીએલ અને બીપીસીએલએ ગત અઠવાડિયે જ એડવાન્સ પેમેન્ટની માંગણી શરૂ કરી હતી. હવે ઈન્ડિયન ઓઈલે તેની ૫ દિવસની ક્રેડિટ સુવિધા સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધી છે. આ સિવાય ‘પે ઓન ડિલિવરી’ અને ‘રિવોલ્વિંગ ક્રેડિટ’ બંને મોડેલો અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરવામાં આવ્યા છે. જોકે સપ્લાય માટે બેંક ગેરંટીમા ઉપયોગની ઇલેક્ટ્રોનિક ડીલર ફાઇનાન્સ સુવિધા યથાવત છે.
નોંધનીય છે કે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓની આ કડકાઈથી દેશભરના લગભગ ૧૦૦,૦૦૦ પેટ્રોલ પંપ પ્રભાવિત થશે. પેટ્રોલ પંપ ડીલરો પર રોકડનું દબાણ વધશે, બેંકો માટે પણ ક્રેડિટ ફેસિલિટીનું દબાણ વધશે, અનેક કિસ્સામાં ઘાલખાધનું પ્રમાણ વધી શકે છે.
દેશભરના કૃષિ, પરિવહન અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રોને આંચકો આવશે. જ્યાં મોટા ખરીદદારો ક્રેડિટ પર ઇંધણ ખરીદે છે, ત્યાં વેચાણમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. ડીલરોના મતે અગાઉ, કંપનીઓ દ્વારા ૩-૫ દિવસની ક્રેડિટ ઓફર કરવામાં આવતી હતી, જેના કારણે ડીલરો મોટા ગ્રાહકોને પણ ક્રેડિટ પર ઇંધણ પૂરું પાડી શકતા હતા. હવે આ અચાનક ફેરફાર બિઝનેસ પર અસર કરી શકે છે.
એકતરફ સરકાર કહે છે કે દેશમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ઇંધણનો પૂરતો પુરવઠો છે અને ગભરાવાની જરૂર નથી પરંતુ આ પ્રકારના નીતિગત નિર્ણયો પણ સામાન્ય લોકો પર અસર કરી શકે છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર દબાણ વધી શકે છે. પરિવહન ખર્ચમાં વધારો થવાને કારણે ફુગાવો વધવાનું જોખમ રહેલું છે.
શિપિંગ ફ્યુઅલ ઓઈલ પ્રથમ વખત ૧૫૦ ડોલરને પાર
અમદાવાદ : વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટમાં ઉથલપાથલ વચ્ચે શિપિંગ ફ્યુઅલ ઓઈલના ભાવ રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે. વિશ્વના સૌથી મોટા શિપિંગ રિફ્યુઅલિંગ હબ સિંગાપોરમાં, ઇંધણ તેલના ભાવ ૨૦૦૮ અને ૨૦૨૨માં સ્થાપિત અગાઉના ઉચ્ચતમ સ્તરને વટાવી ગયા છે. અહેવાલો અનુસાર, શિપિંગ સેક્ટરમાં વપરાતા આ ઇંધણની કિંમત હવે પ્રતિ બેરલ ૧૫૦ ડોલરે પહોંચી ગઈ છે. આ વધારો મુખ્યત્વે ભૂ-રાજકીય તણાવ અને પુરવઠામાં વિક્ષેપોને કારણે છે.નિષ્ણાતો માને છે કે રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી એનર્જી માર્કેટ પહેલાથી જ દબાણ હેઠળ હતું અને હવે વધતા વૈશ્વિક તણાવ અને ઉભા થઈ રહેલા ત્રીજા ગલ્ફ યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે સપ્લાય સિસ્ટમને વધુ અસર થઈ રહી છે.
કુવૈત એક્સપોર્ટ બ્લેન્ડ ૧૪૩ ડોલર પહોંચ્યું
વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે કુવૈતના ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો. આજે કુવૈત એક્સપોર્ટ બ્લેન્ડ ૨૨ ટકા વધીને ૧૪૩.૪ ડોલર પહોંચ્યું હતું. ફેબુ્રઆરીમાં આ ભાવ ૭૦ ડોલરની આસપાસ હતો.
