India LPG Crisis: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા સૈન્ય તણાવના કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ માર્ગ બાધિત થતા ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પર ગંભીર ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે. ખાડી દેશોમાંથી આવતા ઓઇલ અને ગેસના સપ્લાયમાં મોટા પાયે વિક્ષેપ પડ્યો છે, જેના કારણે દેશમાં એલપીજી સ્ટોકમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, આ કટોકટીનો સામનો કરવા માટે સરકારી ઓઇલ કંપનીઓ(OMCs) હવે ઘરોમાં વપરાતા 14.2 કિલોના સિલિન્ડરને બદલે માત્ર 10 કિલો ગેસ ભરીને આપવા પર વિચારણા કરી રહી છે. આ વ્યૂહનીતિ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મર્યાદિત ગેસના જથ્થાને વધુમાં વધુ પરિવારો સુધી પહોંચાડવાનો છે, જેથી ગેસની અછતને મેનેજ કરી શકાય. જો આ યોજના અમલમાં આવશે, તો સિલિન્ડર પર નવા સ્ટીકર લગાવાશે અને વજનના પ્રમાણમાં તેની કિંમતો પણ ઘટાડવામાં આવશે.
ભારતમાં LPG સંકટ: ખાડી દેશોમાંથી આવતો 90% પુરવઠો ખોરવાયો
ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો અંદાજે 60% LPG આયાત કરે છે, જેમાંથી 90% પુરવઠો ખાડી દેશોમાંથી આવે છે. હાલની સ્થિતિ એટલી ચિંતાજનક છે કે ગયા અઠવાડિયે માત્ર બે જહાજો દ્વારા 92,700 ટન ગેસ આવ્યો હતો, જે ભારતની માત્ર એક જ દિવસની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે તેટલો જ છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ઈરાનને મળેલી ચેતવણી બાદ સ્થિતિ વધુ વણસી છે અને ભારતના છ જેટલા LPG ટેન્કરો અત્યારે પર્શિયન ગલ્ફમાં ફસાયેલા છે. ભારતમાં રોજના 93,500 ટન ગેસની વપરાશ છે, જેમાંથી 86% હિસ્સો ઘરેલુ ગ્રાહકો દ્વારા વાપરવામાં આવે છે. માર્ચના પ્રથમ પખવાડિયામાં જ કુલ વપરાશમાં 17%નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
LPGનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવા સલાહ
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માએ વર્તમાન સ્થિતિને ચિંતાજનક ગણાવી છે અને નાગરિકોને ગેસનો કરકસરપૂર્વક ઉપયોગ કરવા સલાહ આપી છે. જોકે સરકાર અત્યારે ઘરેલુ સપ્લાય નિયમિત હોવાનો દાવો કરી રહી છે, પરંતુ જમીની હકીકત અને પુરવઠામાં આવતા અવરોધને કારણે લોકોમાં ગભરાટ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને 10 કિલોના સિલિન્ડરની યોજના દ્વારા સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે જે ઘરોમાં સિલિન્ડર ખતમ થવાના આરે છે, તેમને પ્રાથમિકતાના ધોરણે ગેસ મળી રહે.
