અમદાવાદ : સેબીની ચેતવણી બાદ, ડિજિટલ સોનું વેચતા ફિનટેક પ્લેટફોર્મ પરથી રોકાણકારોના ઉપાડમાં લગભગ ત્રણ ગણો વધારો થયો છે, એમ ઉદ્યોગના સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું. ગયા અઠવાડિયે, સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (સેબી) એ લોકોને આવી યોજનાઓ સામે ચેતવણી આપી હતી.
૮ નવેમ્બરના રોજ, સેબીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ગોલ્ડ સ્કીમ્સ બજાર નિયમનકારના કાર્યક્ષેત્રની બહાર છે. આનો અર્થ એ છે કે નિયમનકાર સોનાની ભૌતિક હાજરી અને શુદ્ધતા ચકાસવા માટે ફિનટેક પ્લેટફોર્મના ભૌતિક તિજોરીઓનું નિરીક્ષણ કરી શકતું નથી, કારણ કે આ કંપનીઓ નિયમનકારી દેખરેખની બહાર કાર્ય કરે છે.
જાણકારોએ જણાવ્યું હતું કે હવે પ્લેટફોર્મના વપરાશકર્તાઓ માટે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે આ અનિયંત્રિત યોજનાઓ છે. ભૌતિક સોનાની ઇન્વેન્ટરી અને શુદ્ધતાનું ઓડિટ કરવા માટે કોઈ નિયમનકાર નથી, જે સમસ્યા બની શકે છે. સેબીએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ અથવા ઇ-ગોલ્ડનું માર્કેટિંગ ભૌતિક સોનામાં રોકાણ કરવાના વિકલ્પ તરીકે કરવામાં આવી રહ્યું છે.
બજાર નિયમનકાર મુજબ આવી ડિજિટલ ગોલ્ડ સ્કીમ્સ સેબી દ્વારા નિયંત્રિત ગોલ્ડ સ્કીમ્સથી અલગ છે કારણ કે તે ન તો સિક્યોરિટીઝ તરીકે સૂચિત છે અને ન તો કોમોડિટી ડેરિવેટિવ્ઝ તરીકે નિયંત્રિત છે. તેઓ સંપૂર્ણપણે સેબીના કાર્યક્ષેત્રની બહાર કાર્ય કરે છે. આવા ડિજિટલ ગોલ્ડ પ્રોડક્ટ્સ રોકાણકારો માટે નોંધપાત્ર જોખમો ઉભા કરે છે.
જોકે, ઘણા અઠવાડિયાના વધારા પછી, સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. હવે ધ્યાન આ પ્લેટફોર્મ્સ તેમના વપરાશકર્તાઓની થાપણોના બદલામાં તેમના સોનાના તિજોરીઓનું સંચાલન કેવી રીતે કરે છે તેના પર કેન્દ્રિત થયું છે.
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે ધ્યાન હવે સોના અને ચાંદીના ઈટીએફ (એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ) પર છે, કારણ કે તે નિયંત્રિત છે અને તેથી સલામત માનવામાં આવે છે. સેબી નિયમિતપણે સોના અથવા ચાંદીના ETF ઓફર કરતી કંપનીઓનું ઓડિટ કરે છે.
