અમદાવાદ : રિઝર્વ બેંકે રૂપિયાને વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય બનાવવા માટે પણ પગલાં લીધાં છે. બેંકોને ભૂટાન, નેપાળ અને શ્રીલંકાના વિદેશીઓને સરહદ પાર વેપાર વ્યવહારો માટે રૂપિયામાં ધિરાણ આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
રૂપિયાના આંતરરાષ્ટ્રીયકરણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, રિઝર્વ બેંકના અન્ય પગલામાં મુખ્ય વેપાર ભાગીદાર ચલણો માટે પારદર્શક સંદર્ભ દર સ્થાપિત કરવા અને કોર્પોરેટ બોન્ડ અને વાણિજ્યિક કાગળોમાં રોકાણનો સમાવેશ કરવા માટે સ્પેશિયલ રૂપી વોસ્ટ્રો એકાઉન્ટ લેન્સનો વ્યાપ વધારવાનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત વર્તમાન ચાર ચલણોથી આગળ તેના રૂપિયા સંદર્ભ દર માળખાને વિસ્તૃત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેમાં ઇન્ડોનેશિયન રૂપિયા અને યુએઈ દિરહામ સહિત અન્ય ચલણોનો સમાવેશ કરવાની યોજના છે. આ પગલાનો હેતુ દર નિર્ધારણ માટે સરહદ પાર ચલણો પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને રૂપિયાના વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. મર્યાદિત સક્રિય વ્યવહારોને કારણે બેન્ચમાર્ક સંદર્ભ દર હજુ પણ વિકાસ હેઠળ છે.
રિઝર્વ બેંકનો ઉદ્દેશ્ય દર મેળવવા માટે કરન્સી ક્રોસિંગનો ઉપયોગ ઓછો કરવાનો છે. આનાથી આપણા ચલણ તેમજ અન્ય ચલણોને ફાયદો થશે. હાલમાં કેટલીક ચલણો પર વિચાર કરી રહ્યા છીએ, જેમાંથી એક ઇન્ડોનેશિયન રૂપીયા છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે બેંક ધિરાણ ખર્ચ ઘટાડવા અને ધિરાણ પ્રવાહ વધારવા માટે અનેક પગલાં જાહેક કર્યા છે. આમાં હોમ લોન માટે જોખમ વજનને સમાયોજિત કરવું અને ભારતીય બિન-નાણાકીય ક્ષેત્રની કંપનીઓના સંપાદન માટે બેંકોને ધિરાણ આપવાની મંજૂરી આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
રિઝર્વ બેંક એ ખાતરી કરવા માટે સતર્ક છે કે નિયમોનું પાલન આર્થિક વિકાસને અવરોધે નહીં. નિયમોને તર્કસંગત બનાવવા પર સતત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ જેથી અર્થતંત્રની ઉત્પાદક જરૂરિયાતો ઓછામાં ઓછા પાલન બોજ અને ઓછા ખર્ચ સાથે પૂર્ણ થાય.
