મુંબઈ : વૈશ્વિક ઈક્વિટી માર્કેટ કેપમાં ભારતનો હિસ્સો ૩ સપ્ટેમ્બરના અંતે સાધારણ વધીને ૩.૬૫ ટકા ૫.૧૪ ટ્રિલિયન ડોલર રહ્યો હતો. વૈશ્વિક માર્કેટ કેપનો આંક ૧૪૦.૮૧ ટ્રિલિયન ડોલર રહ્યો હોવાનું એક રિપોર્ટમાં જણાવાયું હતું. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪માં ૧૨૫.૨૭ ટ્રિલિયન ડોલરની કુલ વૈશ્વિક માર્કેટ કેપમાં ભારતનો હિસ્સો ૪.૫૨ ટકા અથવા ૫.૬૬ ટ્રિલિયન ડોલર રહ્યો હતો.
છેલ્લા એક વર્ષમાં ભારતના હિસ્સામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ૩.૬૫ ટકા હિસ્સા સાથે વૈશ્વિક માર્કેટ કેપમાં ભારતનું સ્થાન હોંગકોંગ બાદ પાંચમુ રહ્યું છે. ૪૮.૧૦ ટકા હિસ્સા સાથે અમેરિકાનું સ્થાન પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે જ્યારે ચીન બીજા ક્રમ અને જાપાન ત્રીજા ક્રમે રહ્યું છે.
ઓગસ્ટમાં ભારતનો હિસ્સો ૩.૬૦ ટકા સાથે ૧૬ મહિનાની નીચી સપાટીએ રહ્યો હતો એમ એક બ્રોકરેજ પેઢી દ્વારા તૈયાર કરાયેલા રિપોર્ટમાં જણાવાયું હતું. વર્તમાન વર્ષના જૂનથી ઓગસ્ટના ગાળામાં વૈશ્વિક માર્કેટ કેપમાં ૬.૭૨ ટ્રિલિયન ડોલર જેટલો વધારો થયો છે જ્યારે ભારતની માર્કેટ કેપ આ ગાળામાં ૫.૩૮ ટ્રિલિયન ડોલરથી ઘટી ૫.૦૩ ડોલર રહી હતી.
અમેરિકા, ચીન, જાપાન તથા જર્મનીમાં રિકવરીને પરિણામે છેલ્લા એક વર્ષમાં વૈશ્વિક માર્કેટ કેપ ૧૫.૮૨ ટ્રિલિયન ડોલર જેટલી વધી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ના અંતે વૈશ્વિક માર્કેટ કેપ ૧૨૫.૨૭ ટ્રિલિયન ડોલર હતી તે વર્તમાન વર્ષના ઓગસ્ટના અંતે વધી ૧૪૧.૦૯ ટ્રિલિયન ડોલર રહી હતી. બીજી બાજુ ભારતની માર્કેટ કેપ આ ગાળામાં ૫.૬૬ ટ્રિલિયન ડોલર પરથી ઘટી ૫.૦૩ ટ્રિલિયન ડોલર પર આવી ગઈ હતી.
જો કે નબળી કામગીરી છતાં માર્કેટ કેપની દ્રષ્ટિએ ભારતનું સ્થાન પ્રથમ દસ દેશોમાં જળવાઈ રહ્યું છે.
કંપનીઓની આવકમાં નબળાઈ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારોની સતત વેચવાલી તથા મૂલ્યાંકનની ચિંતાને લઈને ભારતની માર્કેટ કેપને ઘસારો પહોંચ્યો છે.
ગયા વર્ષના ઓગસ્ટમાં વૈશ્વિક બજારોની સરખામણીએ ભારતની ઈક્વિટી માર્કેટના મૂલ્યાંકનો ઊંચા જોવા મળતા હતા. તે વેળાએ મજબૂત વિદેશી ઈન્ફલોસ તથા કોર્પોરેટની સારી કામગીરીને કારણે ઈક્વિટી સ્થિતિ સારી રહી હતી. જો કે અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સત્તા આવ્યા બાદ વિદેશી નાણાં પ્રવાહ અમેરિકા તરફ જોવા મળી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત ઊંચા મૂલ્યાંકને ફન્ડોનું પ્રોફિટ બુકિંગ પણ આવ્યું હોવાનું રિપોર્ટમાં નોંધવામાં આવ્યું છે.
ભારતની માર્કેટ કેપ જીડીપીની સરખામણીએ ૧૭૮ ટકા જેટલી છે જે તેની લાંબા ગાળાની ૮૭ ટકાની સરેરાશ કરતા નોંધપાત્ર ઊંચી છે.
