નવી દિલ્હી : નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ (કેસીસી) ખાતાઓની સંખ્યા ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળાની તુલનામાં ૧.૮ ટકા ઘટીને ૨.૨૫ કરોડ થઈ ગઈ હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, આ ખાતાઓ પરની બાકી લોન પણ ૨.૨ ટકા વધીને ૪૧૩ અબજ રૂપિયા થઈ હતી.
સક્રિય કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ ખાતાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ધિરાણમાં માળખાકીય પરિવર્તનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ખેડૂતોની આવક વર્ષ -દર-વર્ષે સુધરતી રહી છે અને ઘણા લોકો કૃષિ ક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે. તે જ સમયે, કેટલાક રાજ્યોમાં, ખેડૂતો સહકારી બેંકો, એનબીએફસી અથવા ખાતર કાર્ડ જેવા ઇનપુટ-લિંક્ડ ક્રેડિટ કાર્ડ્સમાંથી લોન લેવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે, જેના કારણે સરકારી બેંકોના આ ખાતાઓમાં ઘટાડો થયો છે.
સરકારી બેંકના સુત્રોએ જણાવ્યું હતું કે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ સેચ્યુરેશન મેપિંગ, જીઓ ટેગિંગ અને તેને આધાર સાથે લિંક કરવાથી તપાસમાં સુધારો થયો છે અને ડુપ્લિકેટ અને અયોગ્ય લોકોના ખાતા બંધ થયા છે. કેટલાક ખેડૂતો ચોક્કસ હેતુ માટે આપવામાં આવતી લોન તરફ વળ્યા છે.
આ ઉપરાંત, અધૂરા ડિજિટલ દસ્તાવેજો અથવા પોર્ટલમાં મેળ ન ખાતી બેંક શાખાઓના ટેકનિકલ એકીકરણમાં વિલંબને કારણે નવીકરણની ગતિ ધીમી પડી ગઈ છે. વધુમાં, લોન માફીથી પ્રભાવિત ખાતાઓ સહિત મોટી સંખ્યામાં નાના કદના એનપીએ, એક વખતના સમાધાન દ્વારા ઉકેલવામાં આવ્યા છે, જેના પરિણામે ઘણા ખાતાઓ બંધ થઈ ગયા છે.
કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ યોજના ૧૯૯૮માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ દ્વારા, કૃષિ અને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં રોકાયેલા ખેડૂતોને પાક લોન આપવામાં આવે છે, જેનો પ્રમાણભૂત વ્યાજ દર ૯ ટકા છે. કેન્દ્રીય નાણામંત્રીએ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના બજેટમાં ક્રેડિટ કાર્ડ પર ખેડૂતોની લોનની મર્યાદા ૩ લાખ રૂપિયાથી વધારીને ૫ લાખ રૂપિયા કરી હતી.
