અમદાવાદ : કેન્દ્ર સરકારને ચાલુ નાણાંકીય વર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં ૪૧,૩૭૮ કરોડ રૂપિયાનું ડિવિડન્ડ મળ્યું છે. આ આંકડો સરકારના બજેટમાં નિર્ધારિત વાર્ષિક ૬૯,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના લક્ષ્યાંકના ૬૦% આસપાસનો આંકડો છે.
જોકે ડિવિડન્ડની આવક પાછલા વર્ષની સમાન સમયગાળાના કલેકશન કરતાં પાછળ છે. સીપીએસઈ ડિવિડન્ડની આવક એક વર્ષ પહેલાના સમયગાળામાં ૪૭,૩૩૮ કરોડ રૂપિયા હતી અથવા ૨૦૨૫ના નાણાંકીય વર્ષના બજેટ અંદાજ ૫૬,૨૬૦ કરોડ રૂપિયાના ૮૪ ટકા જેટલી હતી. બજેટ અંદાજની તુલનામાં ૨૦૨૫ના નાણાંકીય વર્ષમાં સરકારની આવક રેકોર્ડ ૭૪,૧૨૯ કરોડ રૂપિયા રહી હતી.
વર્ષ ૨૦૨૬માં સરકાર આ લક્ષ્યાંકને આરામથી પૂર્ણ કરશે તેમાં કોઈ બે મત નથી. જોકે આ વર્ષે ડિસઈન્વેસ્ટમેન્ટ અને ડિવિડન્ડનો આંકડો વધુ મહત્વપૂર્ણ રહેશે કારણકે જીએસટી ટેક્સ ઘટાડાને કારણે કેન્દ્ર સરકારની કર આવકમાં બજેટ લક્ષ્યાંકની તુલનામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટાડાનો ફાયદો ઓએમસી કંપનીઓને થયો છે તેથી જ ઓએનજીસી, આઇઓસીએલ, બીપીસીએલ અને ગેઇલ સહિતની મુખ્ય ઓઈલ અને ગેસ કંપનીઓ દ્વારા મજબૂત ડિવિડન્ડ ચુકવણીને કારણે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ કંપનીઓ નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં રૂ. ૧૧,૩૪૦ કરોડ સાથે સરકારને ટોચના ડિવિડન્ડ ચૂકવનારા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
કંપનીઓ પ્રમાણે જોઈએ તો સરકારના ડિવિડન્ડ ઈન્ફલોમાં એનર્જી અને માઈનિંગ ક્ષેત્રની કંપનીઓનું પ્રભુત્વ યથાવત છે. કોલ ઇન્ડિયા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં રૂ. ૮૧૩૨ કરોડ સાથે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધુ ડિવિડન્ડ ફાળો આપનાર કંપની તરીકે ઉભરી આવી છે. ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ઓએનજીસી) ૫૩૭૧ કરોડ રૂપિયા સાથે બીજા ક્રમે, નેશનલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ ૩૪૭૯ કરોડ રૂપિયા, એનટીપીસી ૩૦૨૩ કરોડ રૂપિયા, પાવર ગ્રીડ ૨૬૪૨ કરોડ રૂપિયા, ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન ૨૮૭૩ કરોડ રૂપિયા, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન ૨૧૮૨ કરોડ રૂપિયા અને પાવર ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન ૧૭૩૭ કરોડ રૂપિયા સાથે તબક્કાવાર ક્રમે રહ્યાં હતા.
