અમદાવાદ : લોકો સોના સામે વધુને વધુ ઉધાર લઈ રહ્યા છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં, વ્યક્તિગત લોનને પાછળ છોડીને હાઉસિંગ લોન પછી ગોલ્ડ લોન બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું રિટેલ લોન સેગમેન્ટ બન્યું હતું. ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં, ગોલ્ડ લોન પોર્ટફોલિયો ૧૬.૨ લાખ કરોડ હતો, જ્યારે પર્સનલ લોન ૧૫.૯ લાખ કરોડ હતી. દરમિયાન, આ સમયગાળા દરમિયાન હાઉસિંગ લોન સૌથી મોટો સેગમેન્ટ રહ્યો, જે આશરે ૪૩ લાખ કરોડ હતો.
મેક્વેરી કેપિટલના ડેટા અનુસાર, કન્ઝમ્પશન લોનમાં ગોલ્ડ લોનનું પ્રમાણ નાણાકીય વર્ષ ૨૪ ના પહેલા ક્વાર્ટરથી બમણું થઈ ગયું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૪ ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં, ગોલ્ડ લોન કુલ ૭૮ લાખ કરોડની કન્ઝમ્પશન લોનના ૭.૨ ટકા હતી. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં તેમનો હિસ્સો ૧૪.૩ ટકા સુધી વધી ગયો, જેનાથી કુલ વપરાશ લોન ૧૧૩.૫ લાખ કરોડ થઈ ગઈ હતી.
એકંદરે, આ સમયગાળા દરમિયાન ગોલ્ડ લોનનો આધાર લગભગ ત્રણ ગણો વધી ગયો છે, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૪ ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં ૫.૬ લાખ કરોડ હતો જે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં ?૧૬.૨ લાખ કરોડ થયો હતો.
અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ગોલ્ડ લોનમાં છેલ્લા બે વર્ષમાં ૩૦ ટકાથી વધુનો ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર નોંધાવવામાં આવ્યો છે, જે વ્યક્તિગત લોનના વિકાસ દર કરતા બમણાથી વધુ છે.
જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ કુલ ગોલ્ડ લોનમાં ૪૫ થી ૫૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ ૪૫ થી ૫૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
આ વધારાનો મોટો હિસ્સો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે થયો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સોનાના ભાવ લગભગ બમણા થઈ ગયા છે. બ્રોકરેજ માને છે કે રિઝર્વ બેંક આ સેગમેન્ટ પર વધુ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી શકે છે. જોકે ઘણા નિયમોમાં પહેલાથી જ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જો સોનાના ભાવમાં તીવ્ર વધારો ચાલુ રહેશે તો નવા નિયંત્રણો લાદવામાં આવી શકે છે.
ઈક્વિટી ફંડોને સોના, ચાંદીમાં વધુ નાણા રોકાણની સેબીની મંજૂરી
ભારતના ૩૮૫ અબજ ડોલરના એક્ટિવ મેનેજ્ડ ઈક્વિટી ફંડોને સોના અને ચાંદીમાં તેમના વધુ નાણા રોકવાની મૂડી બજાર નિયામક તંત્ર સિક્યુરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી)એ મંજૂરી આપી છે. જેનાથી ફંડોને એવા સમયે વધુ સુગમતા મળી છે, જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે હાર્ડ એસેટ્સની માંગ વધી રહી છે.
સુધારેલા નિયમો હેઠળ, સ્ટોક ફંડ્સ તેમના પોર્ટફોલિયોના બાકીના ભાગ – તેમની સંપત્તિના ૩૫ ટકા સુધી – સોના અને ચાંદીના ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટ તેમ જ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રકચર ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટના યુનિટોમાં રોકાણ કરી શકે છે. માન્ય સંપત્તિઓની યાદીને વિસ્તૃત કરીને, સેબીએ ઈક્વિટી ફંડોને એક વ્યાપક ટૂલકીટ આપી છે, જેમાં પહેલાથી જ મની માર્કેટ અને અન્ય લિક્વિડ સિક્યુરિટીઝનો સમાવેશ થાય છે. આ ફેરફાર સોના અને ચાંદીની માંગનો એક નવો સ્ત્રોત પણ બનાવી શકે છે, જેણે જોરદાર તેજી વચ્ચે રોકાણકારોના રસને વધુ મજબૂત બનાવ્યો છે.
