અમદાવાદ : ઈરાન યુદ્ધે પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ પાડયો હોવાથી વૈશ્વિક ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયગાળામાં સૌથી વધુ વધી ગયા હતા. તેલ અને અનાજના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે એપ્રિલમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ સૂચકાંકમાં ૧.૬ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. તે એક વર્ષ પહેલા કરતા ૨.૫ ટકા વધુ છે.
ઈરાન યુદ્ધે હોર્મુઝના મહત્વપૂર્ણ સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધો છે, જેના કારણે ડીઝલ અને ખાતર જેવા આવશ્યક કૃષિ ઇનપુટ્સનો પ્રવાહ અટકી ગયો છે અને કિંમતોમાં વધારો થયો છે. શાકભાજી અને તેલના ઊંચા ભાવે યુએન ઇન્ડેક્સમાં વધારો કર્યો, જે માર્ચથી ૫.૯ ટકા વધીને જુલાઈ ૨૦૨૨ પછીનો સૌથી વધુ સ્તર પર પહોંચ્યો હતો.
શાકભાજી અને તેલ મજબૂત ભાવ વધારો અનુભવી રહ્યા છે, જે મુખ્યત્વે તેલના ઊંચા ભાવોને કારણે છે, જે બાયોફ્યુઅલની માંગમાં વધારો કરી રહ્યા છે અને વનસ્પતિ તેલ બજારો પર વધારાનું દબાણ લાવી રહ્યા છે.
અર્થશાસ્ત્રીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ સૂચકાંક છૂટક ભાવો કરતાં કાચા માલના ખર્ચ પર વધુ નજર રાખે છે, જેનો અર્થ એ છે કે ગ્રાહકો સુધી પહોંચવા માટે ફાર્મગેટના ભાવમાં વધારો થવામાં હજુ પણ વિલંબ થશે. તેમ છતાં, માર્ચના સ્તરથી વધારો એ પ્રથમ સંકેત છે કે ખાદ્ય ફુગાવો વધવાની શક્યતા છે, ભલે યુએસ અને ઈરાન એક શાંતિ કરાર પર વિચાર કરી રહ્યા હોય.
હવામાનની ચિંતાઓ અને ૨૦૨૬માં ઘઉંના વાવેતરમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષાઓને કારણે અનાજના ભાવ સૂચકાંક માર્ચથી ૦.૮ ટકા વધ્યો હતો, કારણ કે ખેડૂતો ઈરાનમાં સંઘર્ષને કારણે ઓછા ખાતર-સઘન પાક વાવવાનું વિચારી રહ્યા છે. ફેબ્રુઆરીમાં યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ડીઝલ અને ખાતરોના ભાવમાં વધારો થતાં, વૈશ્વિક ખેડૂતો વાવેતર વિસ્તારો અને પાકની ઉપજમાં ઘટાડો થવાની ચેતવણી આપી રહ્યા છે. કેટલાક ટોચના યુરોપિયન ઉત્પાદકો, ફ્રાન્સ અને રોમાનિયાએ, ઊંચા ઇનપુટ ખર્ચનો સામનો કરવા માટે ખેડૂતો મકાઈનું વાવેતર અટકાવી દેતાં ઉત્પાદન ઓછું કરવાનો સંકેત આપ્યો છે.
