May Inflation Shock: ઉનાળાનો મે મહિનો અડધો પૂરો થયો છે, પરંતુ આ 15 દિવસ દેશના સામાન્ય નાગરિકો માટે આકરા સાબિત થયા છે. એક તરફ સૂર્યદેવનો પ્રકોપ વધી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ મોંઘવારીનો પારો પણ આસમાને પહોંચ્યો છે. સવારના ચા-દૂધથી લઈને વાહનના પેટ્રોલ અને CNG સુધીની તમામ આવશ્યક ચીજોમાં ભાવવધારો ઝીંકાયો છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા તણાવને લીધે ક્રૂડ ઓઈલના વધતા વૈશ્વિક ભાવ અને ડોલર સામે રૂપિયાના નબળા દેખાવને કારણે દેશમાં મોંઘવારીનું નવું મોજું આવ્યું છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે આ 15 દિવસમાં કઈ વસ્તુ પર કેટલો બોજ વધ્યો છે.
રસોડાથી લઈને હોટેલ સુધી મોંઘવારી
મે મહિનાની પહેલી જ તારીખે સરકારી ઓઈલ કંપનીઓએ સામાન્ય જનતા અને વેપારીઓને મોટો ઝટકો આપ્યો હતો.
•શું વધારો થયો?: 19 કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં સીધો 993 રૂપિયાનો તોતિંગ વધારો કરવામાં આવ્યો.
•નવી કિંમત: આ વધારા સાથે દિલ્હીમાં આ સિલિન્ડરની કિંમત 3,071.50 રૂપિયા પર પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે મુંબઈ સહિતના મોટા શહેરોમાં પણ ભાવ 3,000 રૂપિયાની આસપાસ છે.
•અસર: જોકે રાહતની વાત એ છે કે ઘરેલુ રાંધણ ગેસ (14.2 કિલો) ના ભાવ સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે, પરંતુ કોમર્શિયલ સિલિન્ડર મોંઘો થતાં બહાર ખાવા-પીવાનું મોંઘું થયું છે.
સોના પર આયાત ડ્યુટીમાં ધરખમ વધારો
દેશના અર્થતંત્રને ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) અને વિદેશી હૂંડિયામણના ઘટાડાથી બચાવવા માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશવાસીઓને ખાસ અપીલ કરી છે. તેમણે લોકોને આગામી એક વર્ષ માટે સોનું ખરીદવાનું ટાળવા અને પેટ્રોલ-ડીઝલનો વપરાશ ઘટાડવા વિનંતી કરી છે. આ અપીલને પગલે સરકારે કડક પગલું ભરીને સોના અને ચાંદી જેવી કિંમતી ધાતુઓ પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત કર)ને 6%થી વધારીને સીધી 15% કરી દીધી છે. આનાથી સોનાની આયાત ઘટશે અને દેશનું હૂંડિયામણ બચશે, પરંતુ સ્થાનિક બજારમાં સોનું મોંઘું થશે.
દૂધના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 2 રૂપિયાનો વધારો
સામાન્ય પરિવારના રોજિંદા બજેટને સૌથી મોટો ફટકો 13મી મે, 2026 ના રોજ લાગ્યો, જ્યારે દેશની બે સૌથી મોટી ડેરી
બ્રાન્ડ્સ અમૂલ (Amul) અને મધર ડેરી (Mother Dairy)એ ભાવવધારાની જાહેરાત કરી. બંને કંપનીઓએ દૂધના તમામ વેરિઅન્ટ્સ પર પ્રતિ લિટર 2 રૂપિયાનો વધારો કર્યો છે. મધર ડેરીના જણાવ્યા મુજબ, પાછલા એક વર્ષમાં ખેડૂતો પાસેથી કાચું દૂધ ખરીદવાનો ખર્ચ (Procurement Cost) લગભગ 6% જેટલો વધી ગયો છે, જેના કારણે આ વધારો કરવો અનિવાર્ય બન્યો હતો.
CNG ના ભાવ આસમાને
દૂધના વધેલા ભાવ જે દિવસથી લાગુ થવાના હતા, બરાબર તે જ દિવસે એટલે કે 14મી મે, 2026 ના રોજ મુંબઈમાં CNG ના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ 2 રૂપિયાનો વધારો ઝીંકાયો. મુંબઈમાં હવે CNGનો ભાવ 84 રૂપિયા પ્રતિ કિલો થઈ ગયો છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં ઓટો અને ટેક્સીના ભાડા વધવાની પૂરી શક્યતા છે. બીજા દિવસે, 15મી મે ના રોજ દિલ્હી-NCR માં પણ CNGના ભાવમાં 2 રૂપિયાનો વધારો કરાયો, જે બાદ ત્યાં નવી કિંમત 79.09 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર પહોંચી ગઈ છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલમાં પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયાનો વધારો
મિડલ ઈસ્ટમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધીના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઓઈલના ભાવ વધવા છતાં ભારતીય સરકારી તેલ કંપનીઓ લાખો કરોડનું નુકસાન વેઠી રહી હતી. અંતે, સરકારે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 3 રૂપિયાનો મોટો વધારો જાહેર કર્યો છે. આ વધારાની સીધી અસર ટ્રાન્સપોર્ટેશન કોસ્ટ (પરિવહન ખર્ચ) પર પડશે, જેનાથી શાકભાજી અને અન્ય જીવનજરૂરી ચીજો પણ આગામી દિવસોમાં મોંઘી થઈ શકે છે.
મુખ્ય આંકડાઓ પર એક નજર
•પહેલી મેથી જ 19 કિલોના કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં 993 રૂપિયાનો વધારો થતાં દિલ્હીમાં તેની નવી કિંમત રૂ. 3,071 રૂપિયા થઈ ગઈ છે
•મે મહિનાના પ્રથમ સપ્તાહમાં સોના પરની આયાત ડ્યુટી 6%થી વધારીને 15% કરાઈ છે
•13મી મેથી અમૂલ અને મધર ડેરીના દૂધમાં પ્રતિ લિટરે 2 રૂપિયાનો વધારો થયો છે
•સીએનજી (CNG)માં પ્રતિ કિલોએ 2 રૂપિયા વધતા 14મી મેથી મુંબઈમાં નવો ભાવ 84 રૂપિયા અને 15મી મેથી દિલ્હીમાં 73.09 રૂપિયા થયો છે
•મે મહિનાના મધ્યથી પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પણ પ્રતિ લિટરે 3 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઇંધણ અને ચીજોનો વપરાશ સમજી-વિચારીને કરવો રહ્યો
મે મહિનાના આ 15 દિવસોએ સાબિત કર્યું છે કે વૈશ્વિક બજારની હલચલથી ભારત અછૂતું નથી. સરકાર એક તરફ વિદેશી નાણું બચાવવા આકરા પગલાં લઈ રહી છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય માણસે પોતાના ઘરનું બજેટ ટકાવી રાખવા માટે હવે ઇંધણ અને અન્ય વસ્તુઓનો વપરાશ સમજી-વિચારીને કરવો પડશે. જો વૈશ્વિક તણાવ જલ્દી શાંત નહીં થાય, તો આગામી દિવસો વધુ પડકારજનક બની શકે છે.
