અમદાવાદ : ભારતીય શેરમાર્કેટમાં રોકાણકારોના હાલના તબક્કે નબળું વળતર પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે પરંતુ છેલ્લા એકાદ દાયકામાં કોમોડિટીમાં પ્રત્યક્ષ રોકાણ કરનારાને ઘી-કેળાં છે. ખાસ કરીને સરકારી જામીનગીરી હેઠળના સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણકારોને અનેક ગણું વળતર પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે.
સરકારની સોનાની આયાત ઘટાડવાની અને એંકદરે દેશનું આયાત બિલ ઘટાડવાની નેમ સરકારને જ અને અંતે દેશની તિજોરીને જ નુકસાન કરીને જઈ રહી છે. સરકારે સોનાની આયાત ઘટાડવા આરબીઆઈ સાથે મળીને સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ શરૂ કર્યું હતા. એસજીબી એક સરકારી સિક્યોરિટીઝ છે જે ભૌતિક સોનાની અવેજમાં પેપર ગોલ્ડ તરીકે સરકારી જામીનગીરીમાં આરબીઆઈ ઈશ્યુ કરવામાં આવતી હતી.
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ ૨૦૧૯-૨૦ની સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સીરીઝ ૪ માટે પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશન પ્રાઈસ જાહેર કરી દીધી છે. આ એસજીબી સીરીઝના પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશનનો વિકલ્પ પસંદ કરનાર રોકાણકારોને ૧૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ માટે જાહેર કરાયેલ નવીનતમ રિડેમ્પશન કિંમતના આધારે આશરે ૩૧૨ ટકાનું બમ્પર વળતર પ્રાપ્ત થયું છે. આરબીઆઈના નિવેદન અનુસાર, આ સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સીરીઝ ઇશ્યૂની તારીખથી પાંચમા વર્ષ પછી જ રિડેમ્પશન કરી શકાય છે અને વ્યાજ ચૂકવવામાં આવે છે.
૧૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ ૨૦૧૯-૨૦ની સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ સીરિઝ ૪ માટે આગોતરી રિડેમ્પશન કિંમત રૂ. ૧૫,૮૧૪ પ્રતિ યુનિટ નક્કી કરવામાં આવી છે. રિઝર્વ બેંકના મતે આ છેલ્લા ત્રણ ટ્રેડિંગ દિવસો : ૧૨ માર્ચ, ૧૩ માર્ચ અને ૧૬ માર્ચ, ૨૦૨૬ના સોનાના બંધ ભાવોની સામાન્ય સરેરાશ પર આધારિત ભાવને આધારે આ પ્રીમેચ્યોર પ્રાઈસ નિર્ધારિત થાય છે.
એસજીબી ૨૦૧૯-૨૦ સીરીઝ-૪ મૂળ ૧૭ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૯ના રોજ પ્રતિ ગ્રામ રૂ. ૩૮૯૦ના ભાવે જારી કરવામાં આવી હતી અને ઓનલાઈન રોકાણકારો માટે તો પ્રતિ ગ્રામ રૂ. ૩૮૪૦ના ડિસ્કાઉન્ટ ભાવે ઉપલબ્ધ હતી. ઓનલાઈન ખરીદેલા બોન્ડે પ્રી-મેચ્યોર રિડેમ્પશન તારીખે આશરે ૩૧૨ ટકા વળતર આપ્યું છે.
આંકડાકીય ગણતરી પર નજર કરીએ તો રોકાણકારોને રૂ. ૩૮૪૦ પ્રતિ યુનિટને બદલે હાલ રૂ. ૧૫,૮૧૪ રૂપિયા મળ્યા છે એટલેકે વ્યાજ સિવાયના જ રૂ. ૧૧,૯૭૪નો નફો મળ્યો છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો ૧૧,૯૭૪ રૂપિયા ૩૮૪૦ના રોકાણની સામે રોકાણકારોને નેટ ૩૧૧.૮ ટકાનું બળતર આપી ગયા છે. આમ જો જો કોઈ રોકાણકારે ૨૦૧૯માં આ એસજીબી શ્રેણીમાં ૧ લાખ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું હોત તો તેમનું રોકાણ ત્રણ ગણાથી વધુ વધીને ૪ લાખ રૂપિયાથી વધુ થઈ ગયું હોત.
સોનાના ભાવમાં વધારો થવાથી કેપિટલ ગેઈન ઉપરાંત સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ધારકોને તેમના પ્રારંભિક રોકાણ પર વાર્ષિક ૨.૫ ટકાનું નિશ્ચિત વ્યાજ તો આપવામાં આવ્યું જ છે. આ વ્યાજ આરબીઆઈ દ્વારા દર છ મહિને ચૂકવવામાં આવે છે. આમ જો હોલ્ડિંગ સમયગાળા દરમિયાન રોકાણકારોએ મેળવેલા કુલ વ્યાજને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે ત્યારે રોકાણકારો માટે કુલ વળતર વધુ વધારે હોય છે.
