નવી દિલ્હી : દેશમાં ચણાના ઘટતા ભાવ અને જંગી આયાતને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકારે તેની આયાત પર આયાત જકાત લાદી છે. જેથી ગ્રામ ખેડૂતોને તેના યોગ્ય ભાવ મળી શકે. આ વર્ષે ચણાનું ઉત્પાદન પણ સારું થયું છે. આ સંજોગોમાં ચણાના ભાવ ગગડી રહ્યા છે.
છેલ્લા એક મહિનામાં ચણાનો ભાવ રૂ.૫૦૦ સુધી ઘટીને રૂપિયા ૫,૬૦૦થી ૫,૬૫૦ પ્રતિ ક્વિન્ટલ થયો છે. આવી સ્થિતિમાં ચણા પર આયાત જકાત લાદવાથી તેની કિંમતોને ટેકો મળી શકે છે. કેન્દ્ર સરકારે આ રવિ સિઝનમાં લઘુત્તમ ટેકાના ભાવે ૨૭.૯૯ લાખ ટન ચણા ખરીદવાની પણ મંજૂરી આપી છે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા નોટિફિકેશન મુજબ દેશી ચણા (બંગાળ ચણા) પર ૧૦ ટકા આયાત ડયૂટી લાદવામાં આવી છે. જે ૧ એપ્રિલથી લાગુ થશે. કેન્દ્ર સરકારે ગયા વર્ષે મે મહિનામાં ઘરેલુ ઉપલબ્ધતા વધારવા અને કિંમતોને અંકુશમાં લેવા માટે ચણાની ડયૂટી ફ્રી આયાતની મંજૂરી આપી હતી. આ ડયૂટી મુક્તિ ૩૧ માર્ચ ૨૦૨૫ સુધી લાગુ હતી. હવે તેની આયાત પર આયાત ડયૂટી લાદવાની સાથે ડયૂટી ફ્રી ગ્રામની આયાત કરવાની પરવાનગી પણ સમાપ્ત થઈ જશે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ દરમિયાન ચણાની આયાતમાં મોટો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય વિભાગના ડેટા અનુસાર, ૨૦૨૪-૨૫ના એપ્રિલ-ડિસેમ્બરના સમયગાળામાં ૨,૪૭૭ કરોડ રૂપિયાના ચણાની આયાત કરવામાં આવી છે. અગાઉના વર્ષમાં આ આંકડો ૯૨૯ કરોડ રૂપિયા હતો. આ રીતે ચણાની આયાત મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ ૩ ગણી વધી છે.
જથ્થાના સંદર્ભમાં, આ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-ડિસેમ્બરના સમયગાળામાં ૩.૬૦ લાખ ટન ચણાની આયાત કરવામાં આવી છે, જે ગયા નાણાકીય વર્ષના સમાન સમયગાળામાં આયાત કરાયેલા ૨૩,૫૪૬ ટન ચણાના ૧૫ ગણા કરતાં વધુ છે. આ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલ-ડિસેમ્બરના સમયગાળામાં મુખ્ય ચણા નિકાસકાર દેશ ઓસ્ટ્રેલિયાથી ભારતમાં ૨.૭૦ લાખ ટન ચણાની આયાત કરવામાં આવી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં તાંઝાનિયાથી ૬૯,૩૩૧ ટન ચણાની આયાત કરવામાં આવી છે.
