જહાજો મારફત માલસામાનની હેરફેર માટેના દરમાં થયેલો વધારો
મુંબઈ : યુદ્ધની સ્થિતિ, પ્રતિબંધો તથા ઉત્પાદનમાં વધારાને પરિણામે વિશ્વના મોટાભાગના દરિયાઈ માર્ગો પર જહાજ મારફત માલસામાનના હેરફેરના દરમાં વધારો થયો છે. સામાન્ય રીતે વર્ષના અંતે ઠંડીની મોસમમાં હેરફેર ઓછી થતી હોવાથી જહાજ મારફત માલસામાનના હેરફેરના દર નીચા રહે છે, પરંતુ આ વર્ષે સ્થિતિ કંઈક અલગ જ જોવા મળી રહી છે.
જહાજો દ્વારા વસૂલવામાં આવતા પરિવહન દર પર નજર રાખતા બાલ્ટિક ઈન્ડેકસ પણ હાલમાં બે વર્ષની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે.
મહત્વના માર્ગો પર ક્રુડ ઓઈલની હેરફેર માટેના દરમાં ૪૫૦ ટકાથી વધુનો વધારો થયો હોવાનો શિપિંગ ક્ષેત્રના જાણકારો દાવો કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ તથા આયર્ન ઓર જેવી કોમોડિટીસની હેરફેરના દર પણ ઊંચે ગયા છે.
મોસમી માગ નબળી રહેતી હોવાથી ડિસેમ્બર મહિનામાં શિપિંગ દર નીચા રહેતા હોય છે. હાલની સ્થિતિને જોતા ૨૦૨૬ના પ્રારંભમાં પણ દર ઊંચા જળવાઈ રહેવાની ધારણાં મૂકવામાં આવી રહી છે.
મધ્ય પૂર્વના દેશો દ્વારા ઉત્પાદનમાં વધારો તથા રશિયાના ક્રુડ તેલ પર અમેરિકાના પ્રતિબંધને કારણે એશિયાના દેશો ખાતેથી ક્રુડ તેલની અન્ય ેદેશો પાસેથી માગ વધી જવાને કારણે પણ ક્રુડ તેલની હેરફેર મોંઘી બની હોવાનું જણાવાયું હતું.
અમેરિકા તથા યુરોપ ખાતેથી એલએનજીનો પરિવહન ખર્ચ બે વર્ષની ઊંચી સપાટીએ પહોંચ્યો છે.
ઈરાનના પીઠબળ સાથેના હાઉથીસ જૂથ દ્વારા રાતા સમુદ્રમાં જહાજો પર થઈ રહેલા હુમલાને કારણે શિપિંગ કંપનીઓએ પોતાના રુટ બદલવાની ફરજ પડી રહી છે, જેને કારણે પણ ખર્ચમાં વધારો થયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
કોમોડિટીસના પરિવહન કરતા જહાજો ભાડાનો અંદાજ પૂરો પાડતા બાલ્ટિક ડ્રાય ઈન્ડેકસ બુધવારે ૯ ટકાથી વધુ વધી ૨૮૪૫ રહ્યો હતો. બાલ્ટિક ઈન્ડેકસ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૩ બાદ હાલમાં ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયો છે.
