અમદાવાદ : ભાવ સહાય યોજના દ્વારા બજારમાં સરકારના હસ્તક્ષેપ છતાં, મોટાભાગના કઠોળના બજાર ભાવ હાલમાં લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (એમએસપી) કરતા નીચે છે, જેનું મુખ્ય કારણ મજબૂત પાક અને પૂરતા બફર સ્ટોક છે, એમ વેપાર સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું. તુવેર, ચણા, અડદ, મસુર અને મગ – કઠોળના બજાર ભાવ હાલમાં એમએસપી કરતા ૪ ટકા થી ૧૪ ટકા નીચે છે.
ચણા, જે કઠોળ ઉત્પાદનમાં લગભગ ૫૦% હિસ્સો ધરાવે છે, તેનો બજાર ભાવ હાલમાં સિઝન માટે રૂ. ૫૮૭૫/ક્વિન્ટલના એમએસપી સામે રૂ. ૫૨૦૦/ક્વિન્ટલ છે. તુવેરના ભાવ બેન્ચમાર્ક ભાવથી લગભગ ૬% નીચે છે. મસુર અને અડદના ભાવ હાલમાં અનુક્રમે રૂ. ૬૨૦૦/ક્વિન્ટલ અને રૂ. ૭૫૦૦/ક્વિન્ટલ છે, જે એમએસપી કરતાં ૧૧% અને ૪% નીચે છે.
કેટલાક કઠોળ હાલમાં ટોચની આવક અને ધીમી માંગને કારણે એમએસપી કરતાં નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે. જ્યારે એમએસપી એક મુખ્ય માપદંડ છે, ત્યારે બજારના ભાવ ગુણવત્તા અને વાસ્તવિક સમયની ખરીદીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ભાવમાં નરમાઈ ચક્રીય દેખાય છે અને આવક ઘટતાં ઘટાડો થવો જોઈએ.
વેપારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઉનાળાના મહિનાઓ દરમિયાન કઠોળની માંગ ધીમી હોય છે, અને ભવિષ્યમાં ભાવની ગતિ ચોમાસાના પ્રદર્શન પર આધાર રાખશે, જે ખરીફ કઠોળ ઉત્પાદનને અસર કરશે.
ભાવમાં અસ્થિરતાનું સંચાલન કરવા અને પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે ૨.૮ મિલિયન ટન કઠોળના લક્ષ્યાંક સામે, સરકારી એજન્સીઓ, ખેડૂત, નાફેડ હાલમાં ૨.૬૯ મિલિયન ટન કઠોળ ધરાવે છે, જેમાં ચણા (૧.૧ મિલિયન ટન), તુવેર (૦.૭૫ મિલિયન ટન), મસુર (૦.૩૬ મિલિયન ટન), મગ (૦.૪ મિલિયન ટન) અને અડદ (૩૩,૪૦૨ ટન)નો સમાવેશ થાય છે. આ બફર ભાવ સહાય યોજના હેઠળ ખરીદી અને આયાત દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
રાજ્યોને લખેલા સંદેશમાં, કેન્દ્રના ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે જણાવ્યું હતું કે, કેન્દ્રીય બફરમાંથી કઠોળનો સ્ત્રોત મેળવવાથી વિવિધ કલ્યાણકારી યોજનાઓ હેઠળ ખરીદી માટે બોજારૂપ ટેન્ડરિંગ પ્રક્રિયાની જરૂરિયાત દૂર થાય છે.
