અમદાવાદ : નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામનના કેન્દ્રીય બજેટમાં સેકન્ડરી માર્કેટથી ખરીદેલા બોન્ડના કરવેરા વ્યવહારમાં નોંધપાત્ર ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યા પછી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (એસજીબી) રોકાણકારોમાં ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. આ પગલાથી રોકાણકારોના એક વર્ગ માટે એસજીબીની સૌથી આકર્ષક વિશેષતાઓમાંની એક – પરિપક્વતા પર મૂડી લાભ કર મુક્તિમાં ફેરફાર થાય છે.
પ્રસ્તાવિત નિયમ હેઠળ, ફક્ત એવા રોકાણકારો કે જેઓ મૂળ ઇશ્યુ દરમિયાન રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા પાસેથી સીધા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ખરીદે છે અને પરિપક્વતા સુધી રાખ્યા છે, તેઓ જ સંપૂર્ણ મૂડી લાભ મુક્તિનો આનંદ માણી શકશે. જે લોકો સ્ટોક એક્સચેન્જમાંથી પાછળથી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ખરીદે છે તેઓ ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ ના રોજ અથવા તે પછી બોન્ડ રિડીમ કરશે તો તેઓ આ લાભ ગુમાવશે.
વર્ષોથી, સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડને સૌથી કર-કાર્યક્ષમ સોનાના રોકાણ વિકલ્પોમાંના એક તરીકે ગણવામાં આવે છે. સોનાના ભાવોના સંપર્કની સાથે, રોકાણકારો નિશ્ચિત ૨.૫% વાર્ષિક વ્યાજ મેળવે છે અને અત્યાર સુધી, પરિપક્વતા સમયે મૂડી લાભ કરમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવતી હતી. ભલે બોન્ડ જારી સમયે ખરીદવામાં આવ્યો હોય કે ગૌણ બજારમાંથી.
બજેટ દરખાસ્ત આ મુક્તિને સંકુચિત કરે છે. આગળ જતાં, કરમુક્ત રિડેમ્પશન ફક્ત મૂળ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ પર લાગુ થશે જેમણે સીધા રિઝર્વ બેંક પાસેથી બોન્ડ ખરીદ્યો હતો અને પરિપક્વતા સુધી તેને જાળવી રાખ્યો હતો. જે રોકાણકારોએ ગૌણ બજારમાંથી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ખરીદ્યા હતા તેઓએ તેમની ખરીદી કિંમત અને રિડેમ્પશન મૂલ્ય વચ્ચેના તફાવત પર મૂડી લાભ કર ચૂકવવો પડશે.
જોકે, એક્સચેન્જોમાંથી ખરીદેલા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ને હવે પ્રમાણભૂત મૂડી સંપત્તિ તરીકે ગણવામાં આવશે. ટૂંકા ગાળાના લાભો પર સ્લેબ દરે કર લાદવામાં આવશે, જ્યારે લાંબા ગાળાના લાભો પર લાગુ LTCG કર લાગશે, જેમાં ઐતિહાસિક રીતે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ સાથે સંકળાયેલ ખાસ મુક્તિનો સમાવેશ થતો નથી.
