વૈશ્વિક વેપાર ઉથલપાથલના કારણે
નવી દિલ્હી : વિશ્વ બેંકના તાજેતરના કોમોડિટી માર્કેટસ આઉટલૂક અનુસાર ૨૦૨૬માં વૈશ્વિક કોમોડિટીના ભાવ છ વર્ષના તળીયે પહોંચવાની ધારણા છે. જે સતત ચોથા વર્ષે ઘટાડો દર્શાવે છે. ટ્રેડમાં મોટી ઉથલપાથલ, ક્રુડ ઓઈલના પુરવઠામાં ભરાવો અને સતત નીતિગત અનિશ્ચિતતા વચ્ચે નબળા વૈશ્વિક આર્થિક વિકાસને કારણે ૨૦૨૫ અને ૨૦૨૬માં ભાવમાં સાત ટકાનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે.
કોમોડિટી બજારો વૈશ્વિક અર્થતંત્રને સ્થિર કરવામાં મદદ કરી રહ્યા હોવાનું વિશ્વ બેંકના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી ઈન્દરમીત ગિલે જણાવ્યું હતું. પરંતુ આ રાહત ટકશે નહીં. સરકારોએ તેનો ઉપયોગ તેમના ઘર આંગણે નાણાકીય સ્થિતિને વ્યવસ્થિત કરવા માટે કરવો જોઈએ એવું તેમનું કહેવું છે. ૨૦૨૫માં ઓઈલનો પુરવઠો વધ્યો છે અને આવતા વર્ષે તેમાં વધુ વધારો થવાની ધારણા છે, જેનું કારણ ચીનમાં ઈલેક્ટ્રિકલ વ્હીકલ અપનાવવામાં વધારો અને સ્થિર વપરાશ વચ્ચે માંગમાં ધીમી વૃદ્વિ છે.
મુખ્ય ઉત્પાદકો તરફથી ઓઈલનું ઉત્પાદન પણ વધી રહ્યં છે. ૨૦૨૬માં બ્રેન્ટ ક્રુડના ભાવ સરેરાશ ૬૦ ડોલર પ્રતિ બેરલ રહેવાની ધારણા છે. જે પાંચ વર્ષના નીચા લેવલે હશે.
ચોખા અને ઘઉંના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે ૨૦૨૫માં ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ ૬.૧ ટકા ઘટવાનો અને ૨૦૨૬માં થોડો વધુ થોડા ઘટવાનો અંદાજ છે. જો કે, ખાતરના ભાવમાં ઘટાડો થતાં પહેલા આવતા વર્ષે ૨૧ ટકાનો વધારો થવાની ધારણા છે. જીઓપોલિટીકલ ટેન્શન અને નીતિગત અનિશ્ચિતતા વચ્ચે, રોકાણકારો સલામત આશ્રયસ્થાનો તરફ વળી રહ્યા છે. ૨૦૨૫માં સોનાના ભાવ ૪૨ ટકા વધવાની અને ૨૦૨૬માં વધવાની ધારણા છે, જે ૨૦૧૫-૧૯ના સરેરાશ કરતા લગભગ બમણા થઈ જશે. આગાહીના સમયગાળામાં ચાંદી પણ રેકોર્ડ ઊંચાઈ તરફ આગળ વધી રહી છે.
વિશ્વ બેંકે ચેતવણી આપી છે કે, લાંબા સમય સધી વેપાર ઘર્ષણ, મજબૂત ઈવી અપનાવવા અને વધારાના ઓપેક પ્લસ દેશોના ઉત્પાદનથી કોમોડિટીના ભાવમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે. જેનાથી વિપરીત, લા નીના સાથે જોડોયેલા સંઘર્ષો, પ્રતિબંધો અથવા ભારે હવામાન ઘટનાઓ પુરવઠા શૃંખલાઓને વિક્ષેપિત કરી શકે છે અને ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
લિક્વિફાઈડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (એલપીજી) અને પેટ્રોલની મજબૂત માંગથી ભારતની ચાલુ વર્ષમાં ઓઈલ વપરાશ વૃદ્વિને વેગ મળતો જોવાય એવો અંદાજ રિપોર્ટમાં મૂકાયો છે. ચાઈના અને ભારત બન્ને વર્ષ ૨૦૨૫ અને ૨૦૨૬માં વૈશ્વિક ઓઈલ વપરાશ વૃદ્વિમાં મોટા હિસ્સેદાર બનતાં જોવાશે એવો અંદાજ મૂકાયો છે.
