– નડિયાદ બાળ સુરક્ષા એકમની સફળતા, સરાહનીય કામગીરી
– નડિયાદ અને વડોદરા જિલ્લા વહીવટી તંત્રના સંકલનથી 12 વર્ષની બાળકીની જીવનમાં ફરી ખુશીઓ પરત ફરી
નડિયાદ : નડિયાદ અને વડોદરા જિલ્લા વહીવટી તંત્રના સંકલનથી એક માસૂમ દીકરીના જીવનમાં ફરી ખુશીઓ પરત ફરી છે. વડોદરાથી મળી આવેલી આશરે ૧૨ વર્ષની અજાણી બાળકી વિશે માહિતી મળતા નડિયાદ જિલ્લા બાળ સુરક્ષા એકમ અને ૧૦૯૮ ચાઈલ્ડ હેલ્પલાઇનની ટીમે તાત્કાલિક તપાસ હાથ ધરી હતી. કપડવંજ વિસ્તારમાં સ્થળાંતરિત જીવન જીવતા પરિવારની આ દીકરી રસ્તો ભટકી ગઈ હતી, જેને ત્રણ દિવસની મહેનત બાદ શોધી કાઢી કાયદાકીય પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી પરિવારને સોંપવામાં આવી હતી.
નડિયાદ જિલ્લા બાળ સુરક્ષા એકમને વડોદરા ખાતેથી એક સગીર બાળકી મળી આવી હોવાની જાણકારી પ્રાપ્ત થઈ હતી. આ દીકરી પોતાના ઘરનો રસ્તો ભૂલી ગઈ હોવાથી અને માનસિક રીતે ગભરાયેલી હોવાથી પોતાના ગામ કે પરિવાર વિશે કોઈ ચોક્કસ વિગતો આપી શકતી નહોતી. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાને રાખીને નડિયાદ બાળ સુરક્ષા એકમ અને ૧૦૯૮ ચાઈલ્ડ હેલ્પલાઇનની સંયુક્ત ટીમે ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું. બાળકીએ આપેલી પ્રાથમિક અને અસ્પષ્ટ વિગતોના આધારે ટીમે કપડવંજ અને તેની આસપાસના ગ્રામ્ય વિસ્તારો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. સતત ૩ દિવસ સુધી ટીમના સભ્યોએ વિવિધ ગામોમાં ફરીને સ્થાનિક લોકોની પૂછપરછ કરી હતી અને દરેક શક્ય સ્થળોની રૂબરૂ મુલાકાત લઈને ઓળખ પ્રસ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો કર્યા હતા.
આ શોધખોળ દરમિયાન ટીમે આધુનિક ટેકનોલોજીનો ખૂબ જ પ્રશંસનીય ઉપયોગ કર્યો હતો. ફિલ્ડ પર રહેલા કર્મચારીઓ જ્યારે શંકાસ્પદ વિસ્તારોમાં પહોંચતા ત્યારે તેઓ મોબાઈલ ફોન દ્વારા વીડિયો કોલ કરીને બાળકીને ત્યાંના રસ્તાઓ અને પરિચિત સ્થળો બતાવતા હતા. આ પ્રયાસનો મુખ્ય હેતુ બાળકીના સ્મરણમાં કંઈક તાજું થાય અને તે પોતાનું ઘર ઓળખી શકે તેવો હતો. જોકે શરૂઆતમાં સફળતા મળી નહોતી, પરંતુ ટીમે હિંમત હાર્યા વગર તપાસ ચાલુ રાખી હતી. ખાસ કરીને કપડવંજ પંથકમાં મજૂરી અર્થે આવતા અને સ્થળાંતર કરતા પરિવારોની વસાહતોમાં બાળકીનો ફોટો બતાવીને ઝીણવટભરી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. અંતે એક એવા પરિવાર સુધી પહોંચવામાં સફળતા મળી હતી જેની દીકરી છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગુમ હતી.
પરિવારની ઓળખ થતા જ નડિયાદ જિલ્લા બાળ સુરક્ષા એકમ દ્વારા જરૂરી કાયદાકીય અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ અહેવાલ નડિયાદ બાળ કલ્યાણ સમિતિ સમક્ષ રજૂ કરી વડોદરા બાળ કલ્યાણ સમિતિ સાથે સંકલન સાધવામાં આવ્યું હતું. બંને જિલ્લાના વહીવટી તંત્ર વચ્ચેના સુમેળભર્યા સંકલનને કારણે કાગળની કાર્યવાહી ઝડપથી પૂર્ણ થઈ શકી હતી. અંતે વડોદરા ખાતે બાળકીને તેના પિતા અને પરિવારજનોને સોંપવામાં આવી હતી. ત્રણ દિવસના લાંબા વિરહ બાદ પોતાની દીકરીને સહીસલામત પરત મેળવીને પરિવાર ભાવુક થઈ ગયો હતો અને તંત્રની આ કામગીરીની સરાહના કરી હતી.
વીડિયો કોલિંગ દ્વારા ઓળખનો નવતર પ્રયોગ
પરિવારની ભાળ મેળવવા માટે તંત્રએ પરંપરાગત પદ્ધતિઓની સાથે ટેક્નોલોજીનો આશરો લીધો હતો. કર્મચારીઓએ કપડવંજના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં જઈને વીડિયો કોલ દ્વારા બાળકીને ત્યાંના લેન્ડમાર્ક બતાવ્યા હતા. આ પદ્ધતિથી બાળકીના મન પરનો ડર ઓછો થયો અને તે ધીમે ધીમે સ્મૃતિના આધારે સંકેતો આપવા લાગી, જે અંતે પરિવાર સુધી પહોંચવામાં ખૂબ જ મદદરૂપ સાબિત થઈ હતી.
