અમદાવાદ : સરકારે રાજ્યસભાને જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં ૬,૦૦૦ થી વધુ માન્ય સ્ટાર્ટઅપ્સ બંધ થયા છે. જેમાં મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ ૧,૨૦૦ સ્ટાર્ટઅપ્સ બંધ થયા છે. કર્ણાટકમાં ૮૪૫, જ્યારે દિલ્હીમાં ૭૩૭ બંધ થયા છે. વધુમાં, ઉત્તર પ્રદેશમાં ૫૯૮ બંધ થયા છે, તેલંગાણામાં ૩૬૮ અને ગુજરાતમાં ૩૪૮ સ્ટાર્ટઅપ્સ બંધ થયા છે.
દક્ષિણ અને પશ્ચિમી રાજ્યોમાં મળીને મોટાભાગે સ્ટાર્ટઅપ્સ બંધ થયા છે. તમિલનાડુમાં ૩૩૮, હરિયાણામાં ૩૦૬, કેરળમાં ૨૪૧ અને રાજસ્થાનમાં ૨૧૧ સ્ટાર્ટઅપ બંધ થયા. આ અહેવાલમાં ઉમેરાયું છે કે નાના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સ્ટાર્ટઅપ બંધ થવાની સંખ્યા ઓછી છે, જેમાં મિઝોરમ અને આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓમાં ત્રણ-ત્રણ બંધ થયા છે.
સરકારે જણાવ્યું હતું કે સ્ટાર્ટઅપ બંધ થવાના કારણો અનેક વ્યવસાયિક પરિબળોથી પ્રભાવિત છે, જેમાં બિઝનેસ મોડેલની કાર્યક્ષમતા, બજારની માંગ સાથે સંરેખણ, સ્થાનિક અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ, ઉત્પાદનો અને સેવાઓની પ્રકૃતિ અને ભંડોળ એકત્ર કરવાની ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે. અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે બંધ થવામાં કોઈ પ્રણાલીગત વધારો જોવા મળ્યો નથી.
૨૦૨૪ ની સરખામણીમાં ૨૦૨૫ માં સ્ટાર્ટઅપ બંધ થવામાં ૩૦% થી વધુનો વધારો થયો છે કે કેમ તે અંગેના પ્રશ્નોના જવાબ આપવામાં આવ્યા હતા. સરકારે વર્ષવાર બંધ થવાનો ડેટા પૂરો પાડયો ન હતો પરંતુ જાળવી રાખ્યું હતું કે એકંદર વલણ અસામાન્ય તકલીફ સૂચવતું નથી.
સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ક્રેડિટ ગેરંટી યોજના હેઠળ, ૨૦૨૩માં રૂ. ૨૨૦.૭૮ કરોડની લોનની ગેરંટી આપવામાં આવી હતી, જે ૨૦૨૪માં ઝડપથી વધીને રૂ. ૩૮૧.૦૮ કરોડ થઈ ગઈ. ૨૦૨૫ થી ૩૧ ઓક્ટોબર સુધી, ગેરંટી લોન રૂ. ૧૫૩.૪ કરોડ હતી. તાજેતરના વર્ષોમાં ગેરંટીકૃત ધિરાણના મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, હરિયાણા, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળ ટોચના રાજ્યોમાં હતા.
બંધ થવાની સંખ્યા મોટી હોવા છતાં, સરકારે કહ્યું હતું કે ભારતનું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ માળખાકીય રીતે સ્થિર રહે છે, જેને વેન્ચર ફંડિંગ, સીડ કેપિટલ અને ક્રેડિટ ગેરંટીના મિશ્રણ દ્વારા ટેકો મળે છે. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે વ્યવસાયિક એક્ઝિટ સ્ટાર્ટઅપ ફ્રેમવર્કની પ્રણાલીગત નિષ્ફળતાને બદલે બજાર દળો અને કંપની-વિશિષ્ટ ગતિશીલતાથી પ્રભાવિત થાય છે.
પ્રતિકુળ અહેવાલો વચ્ચે પણ ભારતીય સ્ટાર્ટઅપે ૩૪૫ મિલિયન ડોલરથી વધુનું ભંડોળ એકત્ર કર્યું
પ્રતિકુળ અહેવાલો વચ્ચે પણ ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ ક્ષેત્રએ ૧ ડિસેમ્બર અને ૦૬ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ ની વચ્ચે, વિવિધ ક્ષેત્રોના ૨૦ જેટલા સ્ટાર્ટઅપ્સે રોકાણકારો પાસેથી ૩૪૫ મિલિયનડોલરથી વધુનું ભંડોળ એકત્ર કર્યું હતું.
જે ક્ષેત્રોના સ્ટાર્ટઅપે ભંડોળ એકત્ર કર્યું છે તેમાં કપડાં, પ્રોપટેક, ધિરાણ, ઈલેકટ્રીક વ્હીકલ, ડીપટેક, હેલ્થકેર, સ્પોર્ટ્સટેક, AI, એડટેક, વેલ્થટેક અને ફિનટેક ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉના અઠવાડિયે, ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સે ૨૯૬ મિલિયન ડોલરથી વધુ ભંડોળ એકત્ર કર્યું હતું.
