નવી દિલ્હી : અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રોને કુલ લોનમાં વૃદ્ધિ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સૌથી ઓછી થઈ ગઈ છે. આ વર્ષે ૩૦ મેના રોજ પૂરા થયેલા પખવાડિયામાં, કુલ લોન એક વર્ષ પહેલાની તુલનામાં માત્ર ૮.૯૭ ટકા વધી છે. આ દર્શાવે છે કે ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ વધુ સાવધ બની છે અને વૃદ્ધિ કરતાં સંપત્તિ ગુણવત્તાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે, કારણ કે માઇક્રો લોન અને અસુરક્ષિત લોન પર વધુ દબાણ છે.
માર્ચ ૨૦૨૨ની શરૂઆતમાં, કુલ લોન વૃદ્ધિ ૯ ટકાથી ઓછી હતી. રિઝર્વ બેંકના ડેટા અનુસાર, બેંકિંગ સિસ્ટમમાં કુલ થાપણો રૂ. ૨૩૧.૭ લાખ કરોડ અને કુલ લોન રૂ. ૧૮૨.૮ લાખ કરોડ હતી. ૩૦ મેના રોજ પૂરા થયેલા પખવાડિયામાં થાપણોમાં ૨.૮૪ લાખ કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે અને લોનમાં ૫૯,૮૮૫ કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે.
છેલ્લા એક વર્ષમાં લોન વૃદ્ધિની ગતિ ઘણી ધીમી પડી છે કારણ કે કોલેટરલ અને માઇક્રો લોન વ્યવસાય વિના રિટેલ લોનમાં ઊંચા ડિફોલ્ટને કારણે ધિરાણકર્તાઓ સંપત્તિ ગુણવત્તાને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, અંડરરાઇટિંગ ધોરણો પણ સતત કડક કરવામાં આવી રહ્યા છે. હાલમાં, અંદાજ છે કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માટે લોન વૃદ્ધિ ૧૧.૫ ટકા અને પછી નાણાકીય વર્ષ ૨૭માં ૧૩ ટકા રહેશે.
આ સમયગાળા દરમિયાન કુલ થાપણ વૃદ્ધિ પણ એક વર્ષ પહેલાની તુલનામાં ૯.૯ ટકા વધી છે, જે કુલ લોન વૃદ્ધિ દર કરતા ૧૦૦ બેસિસ પોઈન્ટ વધુ હતી.
અર્થતંત્રના વિવિધ ક્ષેત્રોને કુલ લોનમાં વૃદ્ધિની ધીમી ગતિને કારણે, બાકી લોન સેવા ગુણોત્તર પણ ઘટીને ૭૮.૯ ટકા થયો છે. લોન સેવા ગુણોત્તર પણ એક વર્ષ પહેલાના ૯૮.૯ ટકાથી ઘટીને ૭૨.૭ ટકા થયો છે. લોન વૃદ્ધિ એક વર્ષ પહેલાના સમાન સમયગાળામાં થાપણ વૃદ્ધિ કરતા ઘણી વધારે હતી. તે સમયે ૭૦૦ બેસિસ પોઈન્ટનો તફાવત હતો.
લોન-ડિપોઝિટ વૃદ્ધિમાં આ મોટા તફાવતને કારણે, બેંકિંગ સિસ્ટમમાં લોન સેવા ગુણોત્તર એટલો વધી ગયો છે કે રિઝર્વ બેંકે વારંવાર તેના વિશે ચેતવણી આપી છે અને સમગ્ર બેંકિંગ સિસ્ટમને તેને ઘટાડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
ગયા વર્ષે જુલાઈથી લોન વૃદ્ધિ ધીમી પડી છે અને ૨૦૨૪ની શરૂઆતમાં જોવા મળેલા ઉચ્ચ બે-અંક વૃદ્ધિ સ્તરથી નીચે આવી ગઈ છે. આ મધ્યસ્થતા મુખ્યત્વે રિઝર્વ બેંક દ્વારા અમલમાં મુકવામાં આવેલા પગલાંને કારણે છે, જેમાં બેંકો દ્વારા નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓને આપવામાં આવતી લોન અને વ્યક્તિગત અને ક્રેડિટ કાર્ડ લોન જેવી અસુરક્ષિત લોન પર જોખમ વજન વધારવાનો સમાવેશ થાય છે.
વધુમાં, આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી સુધી વ્યાજ દર ઊંચા રહ્યા, જ્યારે રિઝર્વ બેંકની નાણાકીય નીતિ સમિતિએ તેમને ઘટાડવાનું શરૂ કર્યું. પરિણામે, ભારતીય કોર્પોરેટ ક્ષેત્રનો મોટો ભાગ વિદેશી દેવા મૂડી બજારો તરફ વળ્યો અને સારી રેટિંગ ધરાવતી કંપનીઓએ પણ બેંકો કરતા સસ્તા પૈસા ઉધાર લેવા માટે સ્થાનિક દેવા મૂડી બજારો તરફ વળ્યા હતા.
